چالش های ناشی از مالکیت اثر مشترک در نرم افزار و شیوه های قراردادی پیشگیری از آن ها

اثر مشترک مفهومی است که عموما در قلمرو آثار خلاقانه مطرح و به وضعیتی اطلاق می شود که دو یا چند نفر با مهارت ها، ایده ها و دیدگاه های منحصربه فرد در خلق یک نرم­افزار مشارکت می­کنند. امروزه تاکید بر آن است که خلق نرم­افزار متکی به کار گروهی باشد، اما چهارچوب حقوقی مشخصی جهت بهره­برداری از این نوع کار گروهی به­ نحو مطلوب پیش­بینی نشده و در تعریف و پیامدهای این نوع آثار نیز ابهام و اشکالات قانونی زیادی در قوانین ملی وجود دارد. چنانچه مشارکت در خلق اثر جنبه بین­المللی داشته باشد، مثلا چند برنامه­نویس از چند کشور بخواهند نرم­افزار مشترکی را خلق نمایند، این چالش­ها می­توانند تشدید و ادامه کار را به دلیل بروز اختلافات با وقفه جدی مواجه گردانند. نگاهی گذرا به مقررات کپی­رایت در نرم­افزار در نظام های حقوقی مختلف حاکی از آن است که پرسش­های اساسی در خصوص موضوعات آفرینش­های فکری مشترک در مورد نرم­افزار وجود داشته و پاسخ­های مختلف به هر یک، در حقیقت نشان­دهنده رویکردهای مختلف نسبت به مسائل مهم آن بوده است. بنابراین، اعمال قوانین ملی در خصوص مورد ممکن است نتواند انتظارات طرفین، یعنی برنامه­نویسان، را برآورده نماید. چنانچه حل چنین مشکلاتی از قبل بین طرفین طی قراردادی پیش­بینی نشود، ممکن است در همکاری دوستانه که برای یک شراکت موفق بسیار مهم است، مشکلات جدی ایجاد نماید. لذا برای رفع هرگونه چالش و اختلافات بالقوه در مورد مالکیت کد رایانه­ای و پیچیدگی­های ناشی از پیامدهای حقوقی اثر مشترک، انعقاد قرارداد مشارکت در نرم­افزار امری ضروری خواهد بود.

Keywords:

Joint Work , Collective Work , Author , Programmer , Computer Codes , اثر مشترک , اثر جمعی , مولف , برنامه نویس , کدهای رایانه ای