از سیبرنتیک تا هوش مصنوعی: تکامل سیستم های هوشمند در مسیر خودتنظیمی و یادگیری

سیر تکامل سیستم های هوشمند از سیبرنتیک کلاسیک تا هوش مصنوعی مدرن نشان دهنده تحولی عمیق در درک مفاهیمی چون خودتنظیمی، یادگیری و خودسازماندهی است. این مقاله با هدف تحلیل تطبیقی این مسیر تکاملی و روشن ساختن چگونگی تغییر و گسترش این مفاهیم در ساختار سیستم های هوشمند تدوین شده است. روش پژوهش حاضر مبتنی بر تحلیل مفهومی و مروری نقادانه بر ادبیات نظری موجود است. منابع کلاسیک سیبرنتیک، نظریه های بنیادین هوش مصنوعی و دستاوردهای نوین در یادگیری ماشین و یادگیری عمیق مبنای تحلیل قرار گرفته اند. داده ها به صورت کیفی جمع آوری و به شیوه تحلیل موضوعی طبقه بندی شدند. نتایج نشان می دهد که مفهوم خودتنظیمی از بازخورد ساده در سیستم های سیبرنتیکی اولیه به سطوح پیشرفته ای همچون خودآگاهی و خودتوسعه یابی در سیستم های هوشمند معاصر تحول یافته است. به طور مشابه یادگیری در سیستم های هوشمند از انطباق تطبیقی محدود به یادگیری عمیق و یادگیری مولد گسترده تر شده است. همچنین خودسازماندهی به عنوان مکانیسمی کلیدی برای ظهور ساختارها و رفتارهای پیچیده بدون هدایت مرکزی تثبیت شده است. این سه مولفه به طور در هم تنیده مسیر توسعه سیستم های خودمختار و هوش مصنوعی عمومی (AGI) را فراهم کرده اند. تحلیل انجام شده حاکی از آن است که درک و توسعه هر چه عمیق تر مفاهیم خودتنظیمی، یادگیری پویا و خودسازماندهی، نقش تعیین کننده ای در آینده سیستم های هوشمند ایفا خواهد کرد. این نتایج می تواند جهت گیری های نظری و عملی مهمی برای پژوهشگران، طراحان سیستم های هوشمند و فعالان حوزه هوش مصنوعی فراهم سازد.

Keywords:

خودتنظیمی , یادگیری ماشین , خودسازماندهی , هوش مصنوعی , سیبرنتیک