نقش ادبیات کودک و نوجوان در شکل گیری ذهنیت فرهنگی کودکان

ادبیات کودک و نوجوان نه تنها ابزاری برای سرگرمی و آموزش زبانی بلکه بستری موثر برای انتقال ارزشها، باورها و الگوهای فرهنگی جامعه به نسلهای آینده به شمار می آید. ذهنیت فرهنگی کودک به مثابه ساختاری اجتماعی شده در تعامل با متون داستانی و ادبی از همان سالهای نخست شکل می گیرد و درونی می شود. این مقاله با هدف بررسی نقش ادبیات کودک و نوجوان در شکل گیری این ذهنیت، فرهنگی به تحلیل محتوایی شماری از متون داستانی معاصر فارسی پرداخته است. روش به کار گرفته شده در این تحقیق کتابخانه ای و توصیفی-تحلیلی می باشد و مبتنی بر تحلیل مظمون و بازنمایی مفاهیم فرهنگی در متون منتخب بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عناصر فرهنگی چون هویت ملی، ارزش های خانوادگی، مناسبات اجتماعی، زبان و سبک زندگی به گونه ای غیر مستقیم و گاه نمادین در داستان های کودکانه بازنمایی می شوند و نقش مهمی در جهت دهی به نگاه کودک نسبت به جهان پیرامون ایفا می کنند. در نتیجه می توان ادبیات کودک را یکی از مهم ترین ابزارهای جامعه پذیری فرهنگی دانست که به شکلی موثر در شکل گیری زیربنای فکری و نگرشی کودکان نقش آفرین است.

Keywords:

ادبیات کودک و نوجوان , ذهنیت فرهنگی , جامعه پذیری , تحلیل محتوای داستان , متون داستانی معاصر