نقش معلم در تقویت توانمندی های اجتماعی و عاطفی دانش آموزان

پرورش توانمندی های اجتماعی و عاطفی (Social–Emotional Learning — SEL) دانش آموزان یکی از اهداف محوری آموزش وپرورش معاصر است و شواهد گسترده نشان می دهد که برنامه ها و راهبردهای SEL می تواند پیامدهای تحصیلی، رفتاری و روانی مثبت برای دانش آموزان به همراه داشته باشد. معلم به عنوان بازیگر کلیدی در کلاس، هم از طریق الگوسازی و تعامل روزمره و هم از طریق طراحی فرصت های یادگیری هدفمند می تواند این توانمندی ها را تقویت کند. این مقاله به صورت مروری تحلیلی نقش معلم را در تقویت توانمندی های اجتماعی و عاطفی بررسی می کند؛ مبانی نظری شامل چارچوب های SEL، نقش شایستگی های اجتماعی-عاطفی معلم و سازوکارهای تاثیرگذاری در کلاس است. مرور پیشینه بین المللی و داخلی نشان می دهد که آموزش معلمان، محیط کلاس حمایتگر، روش های مشارکتی و بازخورد سازنده از عوامل موثر بر تقویت SEL هستند (Durlak et al., ۲۰۱۱; Jennings & Greenberg, ۲۰۰۹; Schonert-Reichl, ۲۰۱۷; یزدانی، ۱۴۰۳). داده ها نشان می دهد برنامه های نظام مند SEL که معلمان را توانمند می سازند، نتایج معناداری در بهبود خودآگاهی، همدلی، تنظیم هیجان و مهارت های ارتباطی دارند. مقاله در پایان پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران، مدیران و معلمان ارائه می کند از جمله گنجاندن مباحث SEL در آموزش ضمن خدمت، طراحی فعالیت های مشارکتی و پایش مداوم تاثیرات آموزشی.

Keywords:

آموزش اجتماعی-عاطفی , مهارت های اجتماعی , تنظیم هیجان , نقش معلم , یادگیری مشارکتی