آلودگی رادیواکتیوی ناشی از گاز رادون

وجود عنصر اورانیوم در سنگ بسترهای پوسته خشکی زمین سبب می شود که این سنگ بسترها پیوسته به مثابه چشمه تولید گاز رادیواکتیو رادن Rn۲۲۲ عمل کنند. برخی تحرکات درون زمینی مثل تحرکات قبل از زمینلرزه می توانند سبب تغییرات ناگهانی در غلظت این گاز در محل پوسته زمین شوند. در بسیاری از مناطق جهان این تغییرات را به عنوان یکی از پیش نشانگرهای کوتاه مدت زمینلرزه مورد بررسی قرار می دهند. عوامل متعددی می توانند باعث این تغییرات غلظت شوند. یکی از این موارد ایجاد ترک ها در چشمه تولید گاز رادن یعنی سنگ بسترهای زمین قبل از وقوع زمینلرزه است. این امر می تواند سبب افزایش سطح موثر در ساطع کردن گاز رادن از سنگ بسترها باشد. در این مقاله سعی شده با دو گروه از آزمایشات نقش این عامل را مورد بررسی قرار گیرد و برای این منظور از نمونه خاصی از فراوان ترین سنگ های رادنخیز پوسته زمین یعنی سنگ گرانیت استفاده شده است. از جنبه دیگر میزان آلودگی سنجی رادیواکتیو سنگ های گرانیت مورد توجه است. زیرا این سنگ از جمله پرکاربردترین سنگ های زینتی مورد استفاده ساختمانی است. در گروه اول آزمایشات میزان غلظت گاز رادن ساتع شده نمونه ای از سنگ گرانیت اندازه گیری شد و میزان اختلاف رادن خیزی آن با حالت آسیاب شده این نمونه مورد بررسی قرار گرفت. در گروه دوم آزمایشات از محفظه ای جدید با قابلیت ایجاد فشارهای مکانیکی روی سنگ استفاده شد بطوریکه تمامی مراحل آشکارسازی در حین شکست سنگ بصورت پیوسته و بدون خارج کردن سنگ رادن خیز از سیستم آشکارسازی صورت گرفت. در اکثر این دو گروه آزمایشات (آسیاب کردن و یا ایجاد شکاف در سنگ)، میزان رادن خیزی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد.

Keywords:

آلودگی رادیواکتیوی , گاز رادون , رادیواکتیو , رادن , سنگ بستر , زمینلرزه , تحرکات درون زمینی , تغییرات غلظت , پیش نشانگرهای زمینلرزه , سنگ گرانیت , آزمایشات , رادن خیزی , آشکارساز , محفظه آزمایش , سطح موثر , تماس سنگ بستر , هوای داخل پوسته زمین , تغییرات رادن خیزی , فشارهای مکانیکی , شکاف در سنگ