« دیپلماسی فضایی و حقوق بین الملل: مسئولیت کشورها در برخورد با زباله های فضایی »

چکیده فارسی : رشد فزاینده فعالیت های فضایی، از پرتاب ماهواره ها تا ماموریت های نظامی و تجاری، سبب افزایش چشمگیر زباله های فضایی شده است؛ پدیده ای که امنیت فضایی، پایداری مدارها و حتی آینده همکاری های بین المللی را تهدید می کند. امروزه، «دیپلماسی فضایی» به عنوان ابزاری نوین در روابط بین الملل مطرح است که دولت ها را در چارچوب حقوق بین الملل فضایی و معاهداتی همچون پیمان فضای ماورای جو 1967، کنوانسیون مسئولیت 1972 و کنوانسیون ثبت 1975، ملزم به رفتار مسئولانه در برابر آسیب های ناشی از فعالیت های فضایی می کند. در این مقاله، ضمن بررسی ابعاد حقوقی و فنی زباله های فضایی، به تحلیل تعهدات دولت ها، مسئولیت بین المللی ناشی از خسارات فضایی و نقش دیپلماسی فضایی در حل وفصل اختلافات میان کشورها پرداخته می شود. همچنین نمونه هایی از پرونده های بین المللی نظیر برخورد ماهواره های Cosmos و Iridium، سقوط بقایای ایستگاه فضایی Skylab و واکنش های دیپلماتیک دولت ها بررسی می شود. در پایان، راهکارهای پیشنهادی برای تنظیم چارچوب جامع مسئولیت فضایی، همکاری فنی و دیپلماسی چندجانبه ارائه شده است تا از تبدیل فضا به محیطی غیرقابل استفاده جلوگیری شود.

Keywords:

دیپلماسی فضایی , حقوق بین الملل فضایی , زباله های فضایی , مسئولیت بین المللی دولت ها , پیمان فضای ماورای جو