سرمایه فرهنگی و بازتولید نابرابری در نظام آموزشی ایران

در دهه های اخیر، مفهوم سرمایه فرهنگی به عنوان یکی از بنیادی ترین مفاهیم جامعه شناسی آموزش، جایگاه ویژه ای در تحلیل نابرابری های آموزشی یافته است. نظام آموزشی در ظاهر عرصه ای برای تحقق عدالت و برابری فرصت ها معرفی می شود، اما در عمل، نابرابری های فرهنگی و اقتصادی در قالب فرایندهای ظریف اجتماعی بازتولید می شوند. هدف این پژوهش، بررسی تحلیلی نقش سرمایه فرهنگی در بازتولید نابرابری آموزشی در ایران است. چارچوب نظری این مطالعه بر مبنای نظریه بوردیو درباره سرمایه فرهنگی و میدان آموزش شکل گرفته است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که دسترسی نابرابر به منابع فرهنگی (مانند کتاب، زبان، مهارت های ارتباطی و ذوق هنری) منجر به بازتولید منزلت اجتماعی و شکاف میان طبقات می شود. همچنین، نظام آموزشی ایران با تاکید بر معیارهای استاندارد و ارزشیابی های کمی، به طور ناخواسته به بازتولید امتیازات طبقات فرهنگی بالاتر دامن می زند. این مقاله پیشنهاد می کند که برای کاهش بازتولید نابرابری، باید سیاست های آموزشی با محوریت توانمندسازی فرهنگی طبقات فرودست و توسعه عدالت فرهنگی بازطراحی شوند.

Keywords:

سرمایه فرهنگی , نابرابری آموزشی , بوردیو , بازتولید اجتماعی , عدالت فرهنگی