معافیت از مسئولیت قراردادی در اثر حادثه خارجی از منظر کنوانسیون بیع بین المللی (۱۹۸۰)، حقوق فرانسه و انگلیس

در فرآیند اجرای قرارداد ممکن است حوادث خارجی اعم از طبیعی مانند سیل، زلزله و یا غیرطبیعی مثل جنگ، تحریم اقتصادی، اعتصابات بروز نماید که از انجام تعهدات یکی از طرفین یا هر دو، بدون دخالت آنها ممانعت کند. در پژوهش حاضر با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی به پرسشهای مربوط به وضعیت قرارداد و طرفین آن و همچنین، چگونگی معافیت از مسوولیت قراردادی پس از وقوع «حادثه خارجی» که ناشی از تحقق فورس ماژور و یا عدم انجام تعهد شخص ثالث است، از منظر کنوانسیون بیع بین المللی کالا(۱۹۸۰) و حقوق فرانسه و انگلیس پرداخته ایم. حاصل تحقیق ما بشرح ذیل است: ۱-معافیت از مسوولیت قراردادی به سبب حادثه خارجی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل پیشگیری که مانع اجرای تعهد است، تحت عنوان «فورس ماژور» در ماده ۷۹ کنوانسیون و ماده ۱۱۴۸ قانون مدنی فرانسه و در حقوق انگلستان نیز، با عبارت «عقیم شدن قرارداد» پذیرفته شده است؛ ۲-عدم اجرای موقت قرارداد مطابق مواد ۴۹و۶۴ کنوانسیون، در صورت نقض اساسی قرارداد، امکان ابطال قرارداد وجود دارد؛ ولیکن٬ در حقوق فرانسه و انگلیس، وجود مانع موقت سبب بطلان قرارداد نبوده و متعهد معاف از تعهد خویش نمی باشد؛ ۳- ناممکن شدن اجرای قرارداد به سبب عدم انجام تعهد شخص ثالث، مطابق بند ۲ ماده ۷۹ کنوانسیون و رویه قضایی فرانسه و انگلیس- در صورت اثبات تحقق شرایط فورس ماژور از سوی متعهد، وی از مسوولیت قراردادی معاف می شود؛ حتی برخی ازحقوقدانان فرانسوی، برای شخص ثالث نوعی مسوولیت غیرقراردادی نیز شناخته اند.

Keywords:

حوادث خارجی , فورس ماژور , عقیم شدن قرارداد , معافیت از مسوولیت قراردادی