تحلیل جامعه شناختی اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)

در این پژوهش تحلیل جامعه شناختی اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) با تمرکز بر مفاهیم کلیدی مانند ولایت فقیه، استقلال سیاسی و رابطه دین با حکومت انجام شده است. این اندیشه ها در چارچوب گفتمان اسلامی و با تاکید بر مشارکت مردمی، عدالت اجتماعی و مبارزه با استکبار جهانی شکل گرفته اند. پژوهشهای موجود نشان میدهند که اندیشه سیاسی ایشان مبتنی بر اصولی نظیر حاکمیت قانون الهی، مسئولیت پذیری حکومت در قبال مردم و لزوم حفظ هویت اسلامی در مقابل نفوذ فرهنگی غرب است. روش تحقیق در این تحلیل عمدتا مبتنی بر تحلیل گفتمانی با استفاده از متون اصلی شامل سخنرانی ها، وصیتنامه و آثار مکتوب امام خمینی(ره) بوده است. این روش با به کارگیری تحلیل زبانی، بررسی زمینه های تاریخی-اجتماعی و کشف روابط قدرت در گفتمان سیاسی، امکان درک لایه های پنهان اندیشه ایشان را فراهم میکند. همچنین از روشهای کیفی مانند تحلیل محتوای اسناد تاریخی و بررسی اسناد آرشیوی برای بازسازی بستر شکل گیری این اندیشه ها استفاده شده است. یافته های تحقیقاتی حاکی از آن است که گفتمان سیاسی امام خمینی(ره) حول محور مفاهیم شناوری مانند "امت اسلامی"، "استقلال" و "مبارزه با استکبار" سازمان یافته است. این اندیشه ها با ایجاد پیوند بین مفاهیم دینی و الزامات حکمرانی مدرن، الگوی نوینی از حکومت دینی تحت عنوان "جمهوری اسلامی" را طراحی کرده اند که در آن فقه شیعی به عنوان هسته مرکزی نظام حقوقی-سیاسی عمل میکند. این تحلیل نشان میدهد که چگونه مفاهیم دینی در بافتار سیاسی-اجتماعی معاصر بازتعریف شده و به ابزاری برای بسیج مردمی تبدیل شده اند.

Keywords:

امام خمینی , اندیشه سیاسی , استکبار , عدالت اجتماعی