اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر بهبود توجه و برنامه ریزی

اختلال نارسایی توجه و بیش فعالی یکی از اختلالات شایع در دوران کودکی و نوجوانی است که با نشانه های ماندگار بی توجهی، افزایش فعالیت و رفتارهای تکانهای شناخته میشود. این اختلال سه ویژگی اصلی دارد نارسایی توجه بیش فعالی و تکانشگری. اختلال نارسایی توجه و بیش فعالی به عنوان یک اختلال عصب تحولی علائمی همچون مشکل در سازماندهی وظایف، حواس پرتی مداوم بیقراری و پرحرفی بیش از حد را شامل میشود و در نهایت منجر به بروز نارساییهای جدی در عملکرد روزانه فرد میگردد. این کودکان به دلیل مشکلات توجه قادر به تمرکز دقیق، حفظ توجه در تکالیف و پیگیری فعالیتهای درسی نیستند و از سوی دیگر مشکلات بیش فعالی و تکانشگری سبب میشود دست و پای بی قرار داشته باشند در موقعیتهای نامناسب بدوند یا از اشیاء بالا بروند دائما در حال جنب و جوش باشند و اغلب برایشان دشوار است که منتظر نوبت بمانند. بررسی اختلالات رفتاری در کودکان یکی از حوزه های مهم روانشناسی مرضی است. در این میان اختلال نقص توجه بیش فعالی از جمله مهمترین اختلالات دوران کودکی محسوب میشود. بروز این اختلال معمولا در کودکی آغاز میشود و در بسیاری از موارد همراه با نقص توجه است تشخیص بیش فعالی در سنین پایین تر از پنج سال دشوار است؛ زیرا علائم آن میتواند با رفتارهای طبیعی و شیطنت آمیز کودکان اشتباه گرفته شود. مشکل اصلی در کودکان مبتلا ناتوانی در حفظ و تنظیم رفتار.است،بنابراین اغلب نمیتوانند واکنشهای متناسب با شرایط محیطی را به طور لحظه به لحظه نشان دهند. این اختلال در سه نوع عمدتا بی توجه»، «عمدتا تکانشگر» و «ترکیبی» طبقه بندی می شود. یافتههای پژوهشی نشان میدهد که کودکان مبتلا به بیش فعالی اغلب دچار نقص در کارکردهای اجرایی هستند. از جمله مشکلات رایج در این کودکان، دشواری در حفظ توجه است. پنج نوع توجه شامل توجه متمرکز پایدار انتخابی تقسیم شده و انتقالی را معرفی کردند. یکی از انواع مهم، توجه پایدار است که دشواری در آن کودک مبتلا به نقص توجه بیش فعالی را در معرض مشکلات تحصیلی و اجتماعی قرار میدهد. همچنین این کودکان غالبا در برنامه ریزی نیز مشکل دارند. منظور از برنامه ریزی، توانایی شناسایی مراحل موردنیاز برای انجام یک هدف و سازماندهی آنها برای رسیدن به نتیجه مطلوب است. توانایی برنامه ریزی و سازماندهی به عنوان یکی از مهمترین کارکردهای اجرایی و عملکردهای عالی،مغز چه در فعالیتهای روزمره و چه در هماهنگی سایر کارکردها برای دستیابی به اهداف نقش محوری دارد. با وجود اهمیت این موضوع، در سالهای اخیر گرایش به درمانهای دارویی برای بیش فعالی کاهش یافته است و توجه پژوهشگران و متخصصان بیشتر به سمت مداخلات غیر دارویی و مبتنی بر زندگی روزمره جلب شده است این مداخلات که با عنوان مداخلات «طبیعی» شناخته میشوند.

Keywords:

بازی درمانی شناختی- رفتاری , توجه , برنامه ریزی , بیش فعالی