تاثیر آموزشهای مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودنظم جویی و موفقیت تحصیلی در نظام آموزشی: مرور نظام مند و تحلیلی

در سالهای اخیر توجه به مهارتهای روان شناختی دانش آموزان به عنوان عامل کلیدی موفقیت تحصیلی افزایش یافته است و آموزشهای مبتنی بر ذهن آگاهی به عنوان یک راهبرد موثر در بهبود خودنظم جویی مطرح شده اند. هدف این مطالعه بررسی تاثیر آموزشهای مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودنظم جویی و موفقیت تحصیلی در نظام آموزشی بود. این مرور نظام مند با جستجوی گسترده در پایگاه های داده معتبر شامل Web of Science، Scopus، PubMed و Google Scholar انجام شد و ۲۲ مقاله مرتبط بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ انتخاب گردید. مطالعات شامل مداخلات ذهن آگاهی حضوری و آنلاین در گروههای سنی مختلف دانش آموزان و دانشجویان بودند. ابزارهای استاندارد و روان سنجی شده مانند پرسشنامه خودنظم جویی آدامز و همکاران (۲۰۱۷) و مقیاس موفقیت تحصیلی گلدبرگ (۲۰۱۶) برای سنجش متغیرها به کار گرفته شد و دادهها با استفاده از تحلیلهای کیفی تماتیک و روشهای کمی مانند متاآنالیز تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزشهای ذهن آگاهی به طور معنی داری مهارتهای خودنظم جویی را افزایش داد و عملکرد تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان بهبود یافت. اثرات مثبت این مداخلات در پیگیریهای بلندمدت نیز مشاهده شد و مکانیسمهای میانجی شامل کاهش اضطراب، بهبود تنظیم هیجان و افزایش انگیزه شناسایی شدند. بر اساس این یافته ها، توصیه شد که آموزشهای مبتنی بر ذهن آگاهی در برنامه های آموزشی گنجانده شده و طراحی مداخلات به گونه ای بهینه شود که هم پایداری اثرات و هم کارآمدی آنها در گروههای سنی و محیطهای مختلف آموزشی افزایش یابد.

Keywords:

ذهن آگاهی , خودنظم جویی , موفقیت تحصیلی , مداخلات آموزشی , بررسی تحلیلی