برهم کنش اخلاق و سیاست در نهج البلاغه

بررسی جایگاه و نقش اخلاق در سیاست و تعامل این دو با یکدیگر از دغدغه های اساسی فلاسفه سیاسی و صاحبان اندیشه در طول تاریخ بوده است اخلاق و سیاست از مهمترین مقولاتی است که بشر همواره در مسیر زندگیاش به آن محتاج بوده است. با تعمق و غور در تاریخ بشر روشن میگردد که در ادوار، مختلف فرمانروایان و حاکمان با این دو مقوله حیاتی به گونه ای متفاوت برخورد نموده اند به گونه ای که پیامدهای آن جامعه را تحت تاثیر خود قرار داده است برخی از آنها بین این دو مقوله تفکیک قائل شده و سیاست منهای اخلاق را سرلوحه تصمیمات خویش قرار دادهاند و هیچگونه رابطه ای بین آنها قائل نیستند در مقابل دیدگاه دیگری است که قائل به تلفیق این دو مقوله و برقراری رابطه عمیق بین آنها است و سعادت جامعه را در گرو اخلاقی بودن سیاستهای آن جامعه تلقی نموده اند این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی نشان داد از دیدگاه امام علی علیه السلام یگانه راه پیشرفت و سعادت انسانها در زندگی سیاسی وارد کردن مولفهها و آموزههای اخلاقی در حوزه سیاست میباشد و در نهایت ایشان از یک «سیاست اخلاقی با ویژگیهایی همچون رعایت عدالت و انصاف بین مردم پرهیز از دنیادوستی و دنیاپرستی رعایت رفق و مدارا در رفتار با مردم تناسب مقامها با توجه به میزان برخورداری از فضایل اخلاقی و و معتقد به یک حاکم نمودن اخلاق بر سیاست دفاع میکند «سیاست» «اخلاقی» در حکومت داری میباشد و اخلاق را به عنوان یک عنصر نظارتی درونی برای مهار و کنترل قدرت تلقی نموده و هرگز بین آن دو مقوله تفکیک قائل نمیشود و سیاست منهای اخلاق را سیاست اسلامی نمیداند «

Keywords:

اسلام , حضرت علی (ع) , نهج البلاغه , اخلاق , سیاست , حاکمیت اسلامی