طرحوارههای ناسازگار اولیه و انواع آن یک مطالعه مروری

طرحواره به صورت قالبی در نظر گرفته می شود که براساس واقعیت یا تجربه شکل می گیرد تا به افراد در تبیین تجارب خود کمک کند. طرحواره ها جزء شناختهای سطح بالا به حساب می آیند بسیار تعمیم یافته هستند. در برابر تغییر مقاومند و تاثیر قدرتمندی بر شناخت و عاطفه فرد به جا می گذارند بر این، اساس ریشه ی بسیاری از مشکلات روانشناختی را می توان در طرحواره های ناسازگار اولیه جست وجو کرد، لذا هدف این پژوهش مطالعه و مرور ریشه های شکل گیری طرحواره های ناسازگار اولیه و انواع آن است. پژوهش حاضر با روش توصیفی و از نوع مروری انجام شد؛ به این صورت که با استفاده از کلیدواژه های طرحواره درمانی، طرحواره، طرحواره های ناسازگار اولیه و درمان مبتنی بر طرحواره، پایگاه های علمی داخل و خارج از کشور جستجو شدند و ۲۵ کتاب و مقاله مرتبط با طرحواره درمانی از سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۳ شمسی و ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۵ میلادی شناسایی و مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که طرحواره های ناسازگار اولیه از نیازهای هیجانی، بنیادین تجارب اولیه زندگی و خلق و خوی هیجانی نشات می گیرند و در پنج حوزه اصلی آشکار می شوند که عبارتند از حوزه بریدگی، طرد، حوزه خودگردانی و عملکرد مختل، حوزه محدودیت مختل، حوزه دیگر جهت مندی، حوزه گوش به زنگی بیش از حد و بازداری. نتایج این مطالعه می تواند در راستای ایجاد برنامه هایی برای بهبود بخشیدن به طرحواره های ناسازگار اولیه در گروه های سنی مختلف به کار گرفته شود.

Keywords:

طرحواره درمانی , طرحواره , طرحواره های ناسازگار اولیه , مروری