ارزیابی چندبعدی مولفه های اقتصادی، نهادی و زیست محیطی در طرح "حراکاری بوشهر"؛ تطبیق با مدل های موفق بین المللی

جنگل های مانگرو، به ویژه گونه حرا، از زیباترین جلوه های طبیعت در مناطق حاره ای محسوب می شوند. این اکوسیستم های آبی بین دریا و خشکی نقشی حیاتی در حفاظت از سواحل گرمسیری و نیمه گرمسیری ایفا می کنند و سال هاست در مطالعات منابع طبیعی به عنوان عناصر کلیدی فراتر از نقش صرفا زیست محیطی معرفی شده اند. بررسی های چندساله انجام شده در استان بوشهر نشان می دهد که جنگل های حرا، علاوه بر ارزش اکولوژیکی، پتانسیل راهبردی برای توسعه پایدار منطقه دارند. در همین راستا، طرح "حراکاری" به عنوان بخشی از پروژه ملی "کاشت یک میلیارد نهال" در بوشهر اجرا شده تا بازسازی زیست بوم های ساحلی و افزایش تاب آوری اقلیمی را دنبال کند. با این حال، تجربه های میدانی و مطالعات تطبیقی حاکی از آن است که دستیابی به اهداف این طرح تنها در صورت بررسی چندجانبه ی عوامل مالی، اجتماعی و نهادی امکان پذیر است. این نوشتار با رویکرد تحلیلی تطبیقی، به بررسی ساختار اجرایی، زیست محیطی و اقتصادی پروژه در بستر بومی بوشهر و مقایسه با نمونه های موفق جهانی مانند Mikoko Pamoja در کنیا، پروژه های مانگرویی هند، و راهنماهای بین المللی CIFOR پرداخته است. در این نوشتار داده ها از طریق منابع علمی معتبر، گزارش های دولتی و مقالات پژوهشی گردآوری شده و با روش SWOT مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهند که علی رغم پتانسیل بالای منطقه و مزایای قابل توجه پروژه در کاهش گازهای گلخانه ای، تثبیت خطوط ساحلی و ایجاد اشتغال، چالش هایی چون نبود مدل مالی پایدار، ضعف زیرساخت های گردشگری و مشارکت محدود جوامع محلی، مانع تحقق کامل اهداف طرح هستند. پژوهش با ارائه چهار پیشنهاد عملی شامل ورود به بازار اعتبار کربن، تشکیل تعاونی های اقتصاد سبز، طراحی مدل مشارکت عمومی خصوصی و تشکیل صندوق سرمایه گذاری منطقه ای، راهکارهایی برای ارتقاء اثربخشی و پایداری بلندمدت پروژه ارائه می دهد.

Keywords:

جنگل های مانگرو , گونه حرا , توسعه پایدار , طرح حراکاری بوشهر , بازار اعتبار کربن