بررسی تاثیر تعداد فرزندان و وضعیت اقتصادی-فرهنگی خانواده بر سرزندگی و درگیری تحصیلی دانش آموزان

هدف: آموزش و پرورش هر ساله مبلغ قابل توجهی را صرف آموزش، یادگیری و رشد دانش آموزان می کند و بررسی متغیرهای تحصیلی در آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است، بنابراین این پژوهش با هدف بررسی تاثیر تعداد فرزندان و وضعیت اقتصادی-فرهنگی خانواده بر سرزندگی و درگیری تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. روش ها: این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ گردآوری اطلاعات در زمره تحقیقات کمی از نوع توصیفی - همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه والدین دانش آموزان مدارس ابتدایی دولتی شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. با توجه به محدودیت های زمانی و دسترسی، روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد و در مجموع تعداد ۳۰۰ نفر از والدین به عنوان نمونه پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند. جهت جمع آوری اطلاعات از ابزارهای پژوهش پرسشنامه نوربخش (۱۳۹۱)، پرسشنامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (۲۰۰۶)، پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳) توسط ریو استفاده شد و داده ها در نرم افزار SPSS-۲۶ با روش ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چند متغیره تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که وضعیت اقتصادی–فرهنگی خانواده (F = ۵.۳۰۵، Sig = ۰.۰۰۰) و تعداد فرزندان (F = ۵.۶۱۲، Sig = ۰.۰۰۰) به طور مستقل و در قالب اثر متقابل اقتصادی–فرهنگی × تعداد فرزندان (F = ۴.۵۴۹، Sig = ۰.۰۰۰) تاثیر معنادار و قابل توجهی بر سرزندگی و درگیری تحصیلی دانش آموزان دارند، در حالی که تحصیلات والدین و سن دانش آموزان اثر معناداری نشان ندادند. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که وضعیت اقتصادی–فرهنگی خانواده و تعداد فرزندان، به طور مستقل و همچنین در اثر متقابل، نقش مهم و معناداری در شکل دهی به سرزندگی و درگیری تحصیلی دانش آموزان ایفا می کنند. این نتایج نشان می دهد که خانواده و منابع اقتصادی–فرهنگی آن، به عنوان عوامل کلیدی محیطی، توانایی دانش آموزان در مشارکت فعال و انگیزش تحصیلی را تحت تاثیر قرار می دهند، در حالی که عوامل فردی مانند سن و تحصیلات والدین اثر معناداری بر این متغیرها ندارند. بنابراین توجه به شرایط خانوادگی و اقتصادی دانش آموزان برای طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی ضروری است.

Keywords:

تعداد فرزندان , وضعیت اقتصادی-فرهنگی , سرزندگی تحصیلی , درگیری تحصیلی