اثربخشی مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر «الگوی ارتباطی گاتمن» بر افزایش مهارت های حل تعارض و پیش بینی رضایت زناشویی در زوجین ایرانی

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر الگوی ارتباطی گاتمن بر افزایش مهارت های حل تعارض و پیش بینی رضایت زناشویی در زوجین ایرانی انجام شد. مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بر روی ۴۴ زوج (۸۸ نفر) در آستانه ازدواج در شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ اجرا گردید. شرکت کنندگان به روش در دسترس هدفمند انتخاب و با جفت سازی بر اساس متغیرهای جمعیت شناختی، در دو گروه آزمایش (۲۲ زوج) و کنترل (۲۲ زوج) جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله ساختاریافته مشاوره ای در ۹ جلسه ۱۲۰ دقیقه ای مبتنی بر اصول هفت گانه گاتمن را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل تنها خدمات معمول مراکز مشاوره را دریافت نمودند. داده ها با استفاده از پرسشنامه مهارت های حل تعارض زناشویی (حجتی و همکاران، ۱۳۹۵)، پرسشنامه محقق ساخته پیش بینی رضایت زناشویی بر مبنای الگوی گاتمن و چک لیست مشاهده ساختاریافته تعامل زوج (بر اساس SPAFF) جمع آوری و با روش های آماری تحلیل کوواریانس و آزمون t مستقل تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مداخله انجام شده منجر به افزایش معنادار (۰.۰۰۱>p) نمره کل مهارت های حل تعارض و تمامی خرده مقیاس های آن (کنترل خشم، احترام متقابل، مسئولیت پذیری، ارتباط موثر و انعطاف پذیری) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین، نمره پیش بینی رضایت زناشویی در گروه آزمایش به طور چشمگیری افزایش یافت (۰.۰۰۱>p). داده های مشاهده ای عینی نیز موید کاهش معنادار الگوهای ارتباطی مخرب (چهار سوارکار قیامت) و افزایش رفتارهای ارتباطی مثبت در گروه آزمایش بود. اندازه اثرهای به دست آمده (از ۰.۵۲ تا ۰.۷۸ در خودگزارش ها و بالای ۲ در مشاهده) حاکی از اثربخشی قوی و عملی مداخله بود. نتایج این پژوهش موید کارایی الگوی ارتباطی گاتمن، پس از انطباق فرهنگی، به عنوان یک چارچوب علمی و کاربردی برای ارتقای کیفیت مشاوره پیش از ازدواج در ایران است. این مداخله با تجهیز زوجین به مهارت های ارتباطی و مدیریت تعارض سازنده، پتانسیل بالایی برای افزایش تاب آوری رابطه و پیش بینی رضایت زناشویی آینده دارد.

Keywords:

مشاوره پیش از ازدواج , الگوی ارتباطی گاتمن , مهارت حل تعارض , رضایت زناشویی , زوجین ایرانی