تحلیل تطبیقی مفهوم عشق عرفانی در غزلیات حافظ و مثنوی معنوی مولوی

ذات عشق عرفانی از مهمترین و پرنفوذترین مفاهیم در ادبیات عرفانی فارسی است که به ویژه در آثار دو شاعر بزرگ، حافظ و مولانا، نمود چشمگیری دارد. مولانا در مثنوی معنوی عشق را نیرویی الهی می داند که جان انسان را متحول کرده و او را به سوی فنا در حق رهنمون می شود. عشق در مثنوی سرچشمه ی خلقت و محور حرکت سالک به سوی کمال است. در مقابل، حافظ در غزلیات خود عشق را در قالبی چندلایه و رازآلود ترسیم می کند؛ عشقی که در هم آمیختگی عاشقانه ی زمین و آسمان می تواند هم عرفانی باشد و هم زمینی. این پژوهش با نگاهی تطبیقی نشان می دهد که هرچند هر دو شاعر عشق را عامل رهایی از خود و راهی به سوی حقیقت می دانند اما مولانا آن را آشکارا قدسی و عرفانی می بیند در حالی که حافظ با زبانی ایهام آلود، مرز میان عشق الهی و انسانی را تعمدا مبهم می سازد. از این رو در این پژوهش به بررسی و تحلیل تطبیقی مفهوم عشق عرفانی در غزلیات حافظ و مثنوی معنوی پرداخته ایم.

Keywords:

مولانا , حافظ , مثنوی معنوی , عشق , عشق عرفانی , خورشید