نقش روش های تدریس مبتنی بر روایت و داستان گویی در درونی سازی ارزش های اجتماعی و فرهنگی دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی نقش و کارآمدی روش های تدریس مبتنی بر روایت و داستان گویی در درونی سازی ارزش های اجتماعی و فرهنگی دانش آموزان است. اهمیت این موضوع از آن جا ناشی می شود که نظام های آموزشی امروز با چالش انتقال موثر ارزش های اخلاقی، تقویت مهارت های اجتماعی و پرورش هویت فرهنگی مواجه اند و داستان گویی یکی از روش هایی است که می تواند پیوند میان یادگیری شناختی، تجربه عاطفی و شکل گیری هویت را برقرار سازد. روش پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل اسنادی انجام گرفته است. مبانی نظری روایت، نظریه های یادگیری اجتماعی، ساخت گرایی فرهنگی، حمل ونقل روایی، و نظریه های رشد اخلاقی بررسی شده و پژوهش های تجربی داخلی و خارجی مرتبط تحلیل شده اند. داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی و استخراج الگوهای مشترک میان نظریات و یافته ها بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که روش تدریس مبتنی بر روایت از طریق سازوکارهایی چون مدل سازی رفتاری، همذات پنداری، ایجاد درگیری عاطفی، تقویت حافظه معنایی، بازنمایی موقعیت های واقعی اجتماعی و فراهم کردن فضای گفت وگو، می تواند درونی سازی ارزش ها را به طور معناداری تقویت کند. مطالعات مورد بررسی نشان می دهند که دانش آموزانی که در فرایند یادگیری مبتنی بر داستان مشارکت داشته اند، در مقایسه با روش های سنتی، در مهارت های اخلاقی، تعامل اجتماعی، مسئولیت پذیری، همدلی و فهم فرهنگی عملکرد بهتری نشان داده اند. نتیجه گیری کلی آن است که داستان گویی، در صورتی که به صورت ساختاریافته، همراه با گفت وگوی هدایت شده، تحلیل اخلاقی و فعالیت های تکمیلی انجام شود، می تواند روشی کارآمد و پایدار برای درونی سازی ارزش های اجتماعی و فرهنگی باشد. اثربخشی این روش در گرو انتخاب روایت های مرتبط با تجربه زیسته ی دانش آموزان، بهره گیری از داستان های بومی و فرهنگی، و توانایی معلمان در هدایت فرایند تفکر اخلاقی است. بهره گیری صحیح از این روش می تواند موجب ارتقای کیفیت تربیتی مدارس و تقویت هویت اجتماعی نسل آینده شود.

Keywords:

روایت , داستان گویی , روش های تدریس , یادگیری معنادار , انگیزش تحصیلی , یادگیری فعال