تبیین نظریه الگوگرایی اخلاقی زگزبسکی و نقد قرآنی آن

نقش الگو در تعلیم و تربیت اخلاقی با قطع نظر از جزئیات انکارپذیر نیست و این جایگاه در اخلاق هنجاری و تربیت اخلاقی مبتنی بر فضیلت گرایی پررنگ تر می شود تاآنجاکه لیندا زگزبسکی نظریه پرداز معاصر آمریکایی الگو را از نقش مکمل فراتر برده و معیار شناخت مفاهیم اخلاقی دانسته است. در نصوص دینی به ویژه قرآن کریم نیز بر نقش الگو تاکید شده است اما چارچوب جایگاه آن مورد بررسی قرار نگرفته است. این پژوهش نظریه «الگوگرایی اخلاقی» زگزبسکی را به عنوان محور نقد قرآنی در نظر گرفته؛ از این رو ارکان نظریه را در چهار بخش استخراج کرده و پس از تبیین آنها نگاه قرآن به هر یک را بررسی کرده است. یافته های پژوهش حاضر حاکی است که تفاوت های قابل توجهی در نسبت سنجی نظریه الگوگرایی با قرآن وجود دارد؛ از دیدگاه قرآن، اسوه گی در مرتبه پسینی از شناخت مفاهیم قرار دارد و قرآن علاوه بر معرفی الگوها، به دعوت نظری نیز پرداخته است. همچنین با گزینش داستان های گذشتگان، الگوهای خوب و بد را برای تعقل و عبرت گیری نقل کرده است، همچنین علاوه بر الگوهای متنوع برای سطوح و عرصه های مختلف، الگوی کامل و مطلق را نیز شناسانده است.

Keywords:

الگوگرایی , اسوه , الگوی قرآنی , نظریه اخلاقی , اخلاق فضیلت , تربیت اخلاقی