پیش بینی رابطه انسجام و انطباق پذیری خانوادگی و تاب آوری در مراجعان آسیب پذیر با مشکلات روانی و اجتماعی

تاب آوری توانایی فرد برای سازگاری موثر با فشارهای روانی و موقعیت های دشوار است و برخلاف تصور رایج، پدیده ای صرفا فردی نیست؛ بلکه تحت تاثیر تعاملات محیطی و به ویژه ساختار خانواده قرار دارد. در جمعیت های آسیب پذیر، که در معرض فشارهای روانی و اجتماعی بیشتری هستند، نقش تاب آوری در جلوگیری از فروپاشی عملکرد روانی اهمیت بیشتری می یابد. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی رابطه انسجام و انطباق پذیری خانوادگی با تاب آوری در مراجعان آسیب پذیر مراجعه کننده به کلانتری های شهرستان گرگان انجام شد. روش پژوهش از نوع همبستگی و غیرآزمایشی بود. جامعه آماری شامل ۱۳۰ نفر از مراجعان کلانتری ها در سال ۱۴۰۳ بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۹۷ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تاب آوری کانر–دیویدسون (۲۰۰۳) و مقیاس انسجام و انطباق خانوادگی السون و همکاران (۱۹۸۵) بود. تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS صورت گرفت. نتایج نشان داد بین انطباق خانوادگی و تاب آوری رابطه معنادار در سطح ۹۵٪ و بین انسجام خانوادگی و تاب آوری رابطه معنادار در سطح ۹۹٪ وجود دارد. تحلیل رگرسیون مشخص کرد انسجام خانوادگی قادر است مهار اراده را تا ۲۰٪، اعتماد به غرایز را تا ۱۰٪ و شایستگی اجتماعی را تا ۱۲٪ پیش بینی کند، در حالی که انطباق پذیری خانوادگی توان پیش بینی کنندگی قابل توجهی نداشت. این نتایج بیانگر آن است که انسجام خانوادگی، بیش از انطباق پذیری، نقش محوری در شکل گیری تاب آوری مراجعان آسیب پذیر دارد. بر این اساس، تقویت انسجام خانواده می تواند به عنوان رویکردی موثر در مداخلات روان شناختی برای کاهش آسیب های روانی–اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

تاب آوری , انسجام و انطباق پذیری خانوادگی , جمعیت های آسیب پذیر , آسیب های روانی -اجتماعی