مرور نظام مند مطالعات حمایت خانواده و سبک زندگی در پیش بینی سلامت روان دانشجویان: تحلیل مدل های ایرانی و بین المللی (۲۰۱۸–۲۰۲۵)

افزایش اختلالات روانی در میان دانشجویان طی دهه ی اخیر یکی از چالش های مهم دانشگاه های جهان بوده است و در این میان نقش حمایت خانواده و سبک زندگی به عنوان دو سازه ی کلیدی در پیش بینی سلامت روان توجه فزاینده ای یافته است. سلامت روان، مفهومی پویا و چندبعدی است که به صورت هم زمان تحت تاثیر عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار دارد. در ایران، کمبود مدل های تلفیقی که اثر هم زمان حمایت خانوادگی و سبک زندگی را تبیین کنند، موجب پراکندگی و عدم انسجام در نتایج پژوهش های موجود شده است. هدف پژوهش حاضر مرور نظام مند مطالعات منتشر شده در فاصله ی سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ با تمرکز بر رابطه ی میان حمایت خانواده، سبک زندگی و سلامت روان دانشجویان، و مقایسه ی مدل های ایرانی با رویکردهای بین المللی بود. برای دستیابی به این هدف، پژوهش بر اساس دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ انجام شد و پایگاه های داده ی Scopus، PubMed، ScienceDirect، SID، MagIran و فهرتگان جستجو گردید. پس از پالایش و ارزیابی کیفیت با ابزار CASP، در مجموع ۲۰ مقاله معتبر مورد تحلیل محتوایی و مقایسه ای قرار گرفتند. تحلیل داده ها نشان داد که در مطالعات ایرانی، حمایت خانواده و سرمایه روان شناختی قوی ترین پیش بینی کننده های سلامت روان محسوب می شوند، در حالی که در پژوهش های بین المللی، سبک زندگی سالم و تنظیم هیجان نقش محوری دارند. مدل های تلفیقی حاوی هر دو سازه، توانستند تا حدود ۶۵ درصد از واریانس سلامت روان دانشجویان را تبیین کنند. نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که سلامت روان دانشجویان محصول تعامل متوازن میان حمایت خانوادگی، سبک زندگی و سرمایه روانی است. الگوهای بومی ایرانی به دلیل ساختار فرهنگی جمع گرا بر نقش خانواده تاکید دارند، در حالی که مدل های جهانی بیشتر بر رفتارهای سلامت محور متمرکزند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی الگوهای چندسطحی «خانواده–دانشگاه» و برنامه های ارتقای سبک زندگی دانشجویی را به صورت هماهنگ اجرا کنند، زیرا سلامت روان دانشجویان میراث فرهنگی و سرمایه انسانی هر جامعه است.

Keywords:

سلامت روان , حمایت خانواده , سبک زندگی , دانشجویان , مرور نظام مند