مدل سازی نقش واسطه ای انعطاف پذیری روان شناختی و همدلی در رابطه بین تروماهای کودکی و خشونت آنلاین در بزرگسالی

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه ای انعطاف پذیری روان شناختی و همدلی در رابطه بین تروماهای کودکی و خشونت آنلاین در بزرگسالی است. خشونت آنلاین به عنوان یکی از چالش های نوظهور در جامعه دیجیتال، ریشه در عوامل فردی و روان شناختی دارد و تبیین مسیرهای اثرگذاری آن می تواند به درک عمیق تری از پدیده های رفتاری در فضای مجازی منجر شود. بر اساس مبانی نظری و پیشینه پژوهش، انتظار می رود افرادی که در کودکی تجربه تروماهای روانی و عاطفی داشته اند، در بزرگسالی بیشتر در معرض بروز رفتارهای خشونت آمیز در فضای آنلاین باشند، اما این رابطه می تواند تحت تاثیر متغیرهای واسطه ای همچون انعطاف پذیری روان شناختی و همدلی تغییر یابد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعه ای و از نظر روش، توصیفی–همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بزرگسالان ساکن منطقه ۴ شهر تهران است. داده ها در بازه زمانی آبان ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۴ گردآوری شده اند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد تروماهای کودکی (CTQ)، پرسشنامه انعطاف پذیری روان شناختی (AAQ-II)، مقیاس همدلی (TEQ) و پرسشنامه خشونت آنلاین استفاده شده است. نمونه پژوهش با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و حجم آن بر اساس فرمول کوکران تعیین گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار AMOS و SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که تروماهای کودکی با خشونت آنلاین در بزرگسالی رابطه مثبت و معنادار دارند. همچنین انعطاف پذیری روان شناختی و همدلی، نقش واسطه ای معنادار در این رابطه ایفا می کنند؛ به گونه ای که افرادی با سطح بالاتر انعطاف پذیری و همدلی، حتی در صورت تجربه تروماهای کودکی، تمایل کمتری به بروز خشونت آنلاین دارند. نتایج این پژوهش از یک سو اهمیت مداخلات روان شناختی و آموزشی برای افزایش انعطاف پذیری و تقویت مهارت های همدلی را برجسته می سازد و از سوی دیگر، به سیاست گذاران حوزه سلامت روان و نهادهای اجتماعی کمک می کند تا با طراحی برنامه های پیشگیرانه، زمینه کاهش خشونت آنلاین در جامعه را فراهم کنند.

Keywords:

تروماهای کودکی , خشونت آنلاین , انعطاف پذیری روان شناختی , همدلی , مدل سازی معادلات ساختاری