کاربرد سیستم های آشوبناک در تشخیص دستکاری و جعل آثار فرهنگی دیجیتال

با گسترش سریع فناوری های دیجیتال، آثار فرهنگی و هنری در بستر دیجیتال بیش ازپیش در معرض تهدیدهایی همچون دست کاری و جعل قرار گرفته اند. تغییر رنگ، جایگزینی بخش هایی از تصویر، یا ایجاد نسخه های جعلی از آثار ارزشمند فرهنگی می تواند منجر به خدشه دار شدن هویت فرهنگی و آسیب های جدی به میراث دیجیتال شود. در این میان، استفاده از ابزارهای پیشرفته محاسباتی برای تشخیص و مقابله با این تهدیدها ضرورتی انکارناپذیر است. یکی از رویکردهای نوین در این حوزه، بهره گیری از سیستم های آشوبناک است؛ سیستم هایی که به دلیل ویژگی های ذاتی خود همچون حساسیت بالا به شرایط اولیه، رفتار غیرخطی و تولید الگوهای پیچیده، قابلیت های منحصربه فردی برای شناسایی تغییرات ظریف در داده های دیجیتال دارند. پژوهش حاضر به بررسی جامع کاربرد سیستم های آشوبناک در تشخیص دست کاری و جعل آثار فرهنگی دیجیتال می پردازد. ابتدا مبانی نظری مرتبط با دینامیک آشوب، الگوریتم های آشوبی و ویژگی های ریاضی آن ها ارائه می شود. سپس، روشی برای استفاده از نگاشت های آشوبی در استخراج ویژگی های حساس از آثار دیجیتال طراحی و آزمایش می شود. این روش مبتنی بر تبدیل اثر دیجیتال به فضای ویژگی آشوبی و مقایسه آن با نسخه مرجع است. برای اعتبارسنجی این روش، مجموعه ای از آثار فرهنگی دیجیتال شامل نگاره های سنتی، نسخه های خطی دیجیتال شده و تصاویر معماری فرهنگی مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که استفاده از سیستم های آشوبناک می تواند دقت بالایی در شناسایی دست کاری ها و جاعلان فراهم آورد. تغییرات حتی بسیار کوچک در بافت تصویر یا الگوهای رنگی توسط مدل آشوبی شناسایی شدند، درحالی که روش های کلاسیک پردازش تصویر در تشخیص آن ها ناکام ماندند. همچنین، الگوریتم آشوبی توانست بین نسخه های اصلی و جعلی آثار فرهنگی بادقت بالای ۹۲ درصد تمایز قائل شود. این یافته ها تاکید می کنند که سیستم های آشوبناک می توانند به عنوان ابزاری نوین و کارآمد برای حفاظت از میراث فرهنگی دیجیتال و پیشگیری از جعل مورداستفاده قرار گیرند.

Keywords:

سیستم های آشوبناک , تشخیص جعل , میراث فرهنگی دیجیتال , امنیت فرهنگی , پردازش تصویر