کاربرد هوش مصنوعی و داده کاوی (AI) در مدیریت منابع انسانی سازمان های بزرگ مقیاس

کاربرد هوش مصنوعی (AI) و داده کاوی (Data Mining) در مدیریت منابع انسانی (HRM)، تحولی پارادایمی ایجاد کرده و آن را از نقشی اداری به یک استراتژیک و مبتنی بر داده ارتقا داده است. این پژوهش با روشی مروری-تحلیلی، به بررسی کاربردها، چالش ها و چشم اندازهای این فناوری ها در سازمان های بزرگ می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی و داده کاوی با توانایی پردازش حجم عظیمی از داده های ساختاریافته و غیرساختاریافته، قابلیت های بی سابقه ای در حوزه هایی چون جذب استعدادها (غربالگری هوشمند رزومه)، پیش بینی ترک خدمت (مدل های پیش بینی کننده)، مدیریت عملکرد (تحلیل احساسات و شناسایی الگوهای عملکردی) و یادگیری شخصی سازی شده ایجاد کرده اند. این فناوری ها وعده افزایش کارایی، عینیت و اثربخشی تصمیم گیری های منابع انسانی را می دهند. با این حال، استقرار موفق آن ها مستلزم غلبه بر چالش های عمده ای است که مهم ترین آن ها شامل سوگیری الگوریتمی (تداوم تبعیض های موجود)، کمبود شفافیت (ماهیت جعبه سیاه مدل ها) و نگرانی های اخلاقی مربوط به حریم خصوصی داده ها می شود. این پژوهش نتیجه می گیرد که آینده مدیریت منابع انسانی در گرو اتخاذ یک رویکرد «هوش مصنوعی مسئولیت پذیر» (Responsible AI) است که در آن، قضاوت انسانی با توان پردازشی ماشین تلفیق شده و اصول اخلاقی، شفافیت و انصاف در قلب طراحی و استقرار سیستم ها قرار گیرد. موفقیت در این مسیر نه تنها به فناوری، بلکه به ایجاد چارچوب های حکمرانی مناسب و سرمایه گذاری بر مهارت های جدید متخصصان منابع انسانی بستگی دارد.

Keywords:

هوش مصنوعی , داده کاوی , مدیریت منابع انسانی , تحلیل منابع انسانی (People Analytics) , هوش مصنوعی مسئولیت پذیر , سازمان های بزرگ