جانشین پروری و شجاعت مدیران ارشد در اجرای آن

در فضای سازمانی پیچیده و در حال تغییر کنونی، برنامه ریزی جانشینی به عنوان مکانیزمی کلیدی برای تضمین تداوم رهبری و حفظ سرمایه انسانی مطرح است (Visier, ۲۰۲۴). با این حال، «شجاعت مدیران ارشد» در اختیارات دهی و پذیرش ریسک های مرتبط کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است (Dennison, ۲۰۲۴). هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر شجاعت مدیران ارشد در اجرای فرآیند جانشین پروری در سازمان های ایرانی است. این مطالعه از نوع کیفی و مبتنی بر مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ مدیر ارشد منتخب با روش نمونه گیری هدفمند می باشد. داده ها با بهره گیری از تحلیل تماتیک براون و کلارک در شش مرحله پردازش شد. یافته ها نشان دادند که عوامل روان شناختی نظیر ریسک پذیری و خودکارآمدی رهبری، و عوامل سازمانی شامل فرهنگ حمایت گر و ساختارهای منتورینگ رسمی، به طور معناداری شجاعت مدیران را افزایش می دهند. در مقابل، موانعی مانند ترس از تزلزل جایگاه شغلی و فقدان چارچوب های ارزیابی رسمی، روند اختیارات دهی را مختل می سازد. بر اساس نتایج، به کارگیری پروژه های میدانی (Action Learning) برای تمرین و بازخورد مستمر و شفاف سازی معیارهای انتخاب جانشینان، به عنوان راهکارهای موثر برای تقویت شجاعت مدیران توصیه می شود. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی علمی و کاربردی برای طراحی و بهبود برنامه های جانشین پروری، به ویژه در بستر فرهنگ سازمانی ایران فراهم آورد.

Keywords:

جانشین پروری , شجاعت مدیریتی , مدیران ارشد , برنامه ریزی منابع انسانی , سازمان های ایرانی , تحلیل کیفی