ارزیابی و بهسازی ژئوتکنیکی سدهای خاکی موجود در برابر نوسانات سطح آب و تغییرات اقلیمی

سدهای خاکی به عنوان یکی از مهم ترین سازه های ذخیره و مدیریت منابع آب، نقش اساسی در تامین آب شرب، کشاورزی و تولید انرژی ایفا می کنند. با این حال، نوسانات سطح آب مخزن در اثر تغییرات اقلیمی و رخدادهای جدی هیدرولوژیکی می تواند پایداری ژئوتکنیکی این سدها را به طور جدی تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش با هدف ارزیابی رفتار ژئوتکنیکی سدهای خاکی موجود در شرایط ناپایداری ناشی از تغییرات اقلیم، ابتدا داده های ژئوتکنیکی، هیدرولوژیکی و اقلیمی سد مورد مطالعه گردآوری و تحلیل شد. سپس با استفاده از روش های آزمایشگاهی، تحلیل تراوش و مدل سازی عددی، تاثیر نوسانات سریع سطح مخزن و افزایش بارندگی های شدید بر پارامترهای کلیدی مانند پایداری شیب، فشار منفذی و نشست مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که کاهش و افزایش ناگهانی تراز آب می تواند موجب افزایش گرادیان هیدرولیکی و کاهش ضریب ایمنی شیب های بالادست گردد. بر اساس یافته ها، راهکارهایی همچون بهسازی مصالح هسته، احداث دیوار آب بند، تقویت سیستم زهکشی و بهبود فیلترها به عنوان اقدامات موثر برای ارتقای ایمنی و پایداری سدهای موجود پیشنهاد شده است. این نتایج می تواند به سازمان های مدیریت منابع آب در برنامه ریزی بهسازی و پایش مستمر سدهای خاکی در مواجهه با سناریوهای تغییر اقلیم کمک شایانی نماید.

Keywords:

سد خاکی , ژئوتکنیک , آب , تغییرات اقلیمی , بهسازی , سازه های آبی