بررسی نگاه دراماتیک اقبال لاهوری به میلاد آدم در پیام مشرق

شعر معاصر فارسی به دنبال ترجمه آثار ادبی با تاثیرپذیری از اندیشه های سایر کشورها به تصویرسازی گرایش نمود و در این مسیر با استفاده از ابزار نمایشی هم چون گفت وگو، توصیف صحنه و شخصیت پردازی و غیره به نمایش نزدیک شد و بدین ترتیب، شعر از محدوده شنیداری به مرحله دیداری و اجرا هدایت گردید. در همین زمان آن سوی مرزها نیز اقبال لاهوری شاعر معاصر به تناسب شعر و نمایش توجه داشته و رد پای عناصر درام در اشعارش محسوس می باشد. به گواه تاریخ، ادبیات فارسی رسالت انتقال فرهنگ عظیم این کهن سرزمین را بر عهده دارد. شعر، ابر رسانه ای که به عنوان طلایه دار این حرکت و به عنوان سرمایه ملی ایران، حامل اندیشه های ناب ایرانی بوده و هست و بار سنگین انتقال این میراث بزرگ را بر دوش دارد. نمایش، بی تردید به عنوان رسانه قوی و جذاب، از جایگاه جهانی خاصی برخوردار است؛ یکی از راه هایی که اثری را زنده نگه می دارد ایجاد تغییر در شکل و ساختار ارائه آن است. با توجه به پیشرفت روزافزون و حضور رنگین رسانه های متنوع، ضروری خواهد بود تا در نحوه ارائه این مهم، طرحی نو و در شان ادب فارسی اتخاذ شود. روش های خوانش مستقیم این متون ارزشمند، بسنده نبوده و به بستر ارائه جدید نیاز دارد تا قابلیت ها و توانمندی متون در صحنه ای به نام «سن» و با استخراج و برجسته سازی مولفه های نمایش، بازیابی شده و شاهد یک رژه فرهنگی هنرمندانه و قدرت مند باشیم. از آن جا که ادبیات در نفس خود با هنر و موسیقی و تصویرسازی ارتباط دارد و با توجه به این که تاثیر هر پیامی با ارائه هنرمندانه آن به حداکثر ممکن می رسد؛ بنابراین می طلبد که این مهم و انتقال فرهنگ غنی، در شکلی متفاوت و امروزی انعکاس یابد تا تمام داشته های ادبی فرهنگی، به صورت اجرایی و زنده با آب و رنگ و جلوه های هنری به منصه ظهور برسد. لذا می توان نمایش را فرآیندی خلاق تلقی کرد که با عمق و شدت و وسعت بیش تری مخاطب را درگیر می کند. اهمیت این مقاله برجسته کردن پیوند میان ادبیات و عناصر نمایشی و تحلیل و تبیین پیوند میان ادبیات و هنرهای نمایشی برای تقویت تاثیرگذاری شعر است تا ضمن شناسایی ویژگی های نمایشی در این شعر به تبیین نقش مولفه ها در ارتقای کیفیت زیبایی شناختی و معنایی شعر پرداخته و می کوشد تا با رویکردی مبتنی بر تحلیل متون گامی در جهت غنای پژوهش های ادبی پارسی بردارد. لذا بررسی عناصر نمایشی به بازآفرینی دوباره ادبیات و زنده نگه داشتن میراث ادب پارسی و درک عمیق تر پیام های شعری و تاثیرگذاری آن خواهد افزود.

Keywords:

ادبیات نمایشی , عناصر نمایش , اقبال لاهوری