کاربست فناوری سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی در پیش بینی افکار و رفتار خودکشی بر اساس ریتم کرتیزول بزاق و غلظت متابولیت ثانویه تی اچ سی در ادرار مصرف کنندگان کانابیس: نتایج یک مطالعه کوهورت ۵ ساله

نظارت بر فرایند پایبندی به مصرف دارو و یا تبعیت از گایدلاین های پژوهشی توسط شرکت کنندگان، یک چالش جهانی و دستیابی به این فناوری یکی از اهداف روان شناسی و روان پزشکی مدرن می باشد. ما برای اولین بار از یک سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی بومی سازی شده در راستای دستیابی به دقیق ترین زمان بندی در اخذ نمونه های کرتیزول بزاقی به صورت توالی های مکرر استفاده کردیم. مطالعه حاضر با هدف پیش بینی افکار و رفتار خودکشی بر اساس ریتم کرتیزول بزاق و غلظت متابولیت ثانویه تی اچ سی در ادرار با استفاده از سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی در راستای به حداقل رساندن خطای زمان بندی اخذ نمونه های بزاقی انجام شد. ما با استفاده از این سیستم نظارتی مدل جدیدی را برای درک مکانیزم پاتوفیزیولوژیک زیربنایی تبیین کننده افکار و رفتار خودکشی بر اساس تعامل کرتیزول و دوز مصرف تی اچ سی ارائه دادیم. روش: در یک مطالعه مبتنی بر جمعیت کیس کنترل تو در تو جفت مچ شده، حاصل داده های موج ۶-۳ یک مطالعه کوهورت طولی چندمرکزی در دوره زمانی پنج ساله آبان ماه ۱۳۹۷ تا دی ماه ۱۴۰۲، ۳۶۸ مرد مصرف کننده مدام کانابیس از میان کلیه مددجویان کنگره شصت با استفاده از روش نمونه گیری پاسخ محور انتخاب و با استفاده از تطبیق بهینه در چهار کتگوری: دوز تی اچ سی کم، متوسط، بالا و ریلپس تخصیص یافتند. چندین معیار محور اچ پی ای در بزاق با استفاده از کروماتوگرافی مایع با طیف سنج جرمی متوالی (ال سی ام اس ام اس) و سطوح کربوکسیلیک اسید در ادرار از طریق گاز کروماتوگرافی مس اسپکتومتری (جی سی مس) ارزیابی شد. یک چهارم نمونه های اخذ شده بدون سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی ارزیابی شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری، ارزیابی معیار اطلاعات آکایک، معیار اطلاعات بیزی، کسرهای قابل انتساب به جمعیت و برآورد ریسک تجمعی برازنده ترین الگو انجام شد. تجزیه و تحلیل اکتشافی نشان دادکه مدل دوز بالای تی اچ سی به عنوان میانجی بهترین تناسب را با داده های ما دارد. همچنین احتمال افکار و رفتار خودکشی در افرادی با الگوی کرتیزول صبحگاهی و شیب کرتیزول روزانه بلانتد و سطح زیر منحنی بالا که مصرف سنگین کانابیس را گزارش دادند بیش از سه برابر گروه کنترل نشان داده شد (اوآر ۳.۲ ۹۵% سی آی ۴.۱-۲.۴). همچنین نقش کاربست سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی تفاوت معناداری در دقت ثبت زمانی اخذ نمونه های بزاقی به همراه داشت (p<۰.۰۱). کاربست موفقیت آمیز این فناوری در محیط های بالینی به ندرت گزارش شده است. با توجه به یافته های مطالعه حاضر، این فناوری می تواند در کنار گاز کروماتوگرافی مس اسپکتومتری و کروماتوگرافی مایع با طیف سنج جرمی متوالی به عنوان یک استاندارد طلائی و در عین حال بومی سازی شده در جامعه ایران مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

کانابیس , تی اچ سی , سیستم نظارت بر رویدادهای دارویی , افکار و رفتار خودکشی , ریتم کرتیزول بزاق