رابطه سبک های دلبستگی، ناگویی خلقی، راهبردهای مقابله ای و تمایل به رفتارهای خودآسیب رسان در دانش آموزان پسر دوره دوم متوسطه

نوجوانی یک دوره حیاتی از رشد است که در طی آن تغییرات عصبی و بیولوژیکی قابل توجهی رخ می دهد. در ارتباط با این تغییرات، نوجوانان در معرض چالش های جدید مربوط به تحصیل و کار، روابط عاشقانه و افزایش مسئولیت و استقلال قرار می گیرند. این مطالعه با هدف پیش بینی رفتارهای خودآسیب رسان بر اساس سبک های دلبستگی، ناگویی خلقی و راهبردهای مقابله ای در دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است که در جامعه آماری دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر خمام در سال ۱۴۰۲ انجام شد. در این مطالعه ۲۵۵ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی گزینش شده بودند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه خودآسیب رسانی توسط کلونسکی و گلن (۲۰۰۹)، مقیاس سبک دلبستگی بزرگسال کولینز و رید (۱۹۹۰)، فرم اولیه مقیاس آلکسی تایمیا تیلور، راین و باگبی (۱۹۸۵) و راهبردهای مقابله با استرس اندلر و پارکر (۱۹۹۰) استفاده شد. به منظور تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد که تمایل به رفتارهای خودآسیب رسان به طور منفی و معنادار با سبک دلبستگی ایمن (r=-۰.۳۱۰) و به طور مثبت و معنادار با دلبستگی اضطرابی (r=۰.۲۰۶) و دلبستگی اجتنابی (r=۰.۱۹۳) رابطه دارد (P<۰.۰۵). نتایج دیگر نشان داد که بین ناگویی خلقی و تمایل به رفتارهای خودآسیب رسان رابطه مثبت و معنادار (r=۰.۳۹۰) وجود دارد (P<۰.۰۵). همچنین نتایج نشان داد که تمایل به رفتارهای خودآسیب رسان به طور منفی و معنادار با راهبرد مقابله ای مسئله محور (r=-۰.۴۲۰) و به طور مثبت و معنادار با راهبردهای مقابله ای هیجان محور (r=۰.۲۶۱) و اجتناب محور (r=۰.۲۴۴) رابطه دارد (P<۰.۰۵). در نهایت نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام نشان داد که متغیرهای راهبردهای مقابله ای مسئله محور (β=-۰.۳۳۸) و اجتناب محور (β=۰.۱۸۱) و سپس ناگویی خلقی (β=۰.۱۹۵) و در نهایت سبک های دلبستگی اجتنابی (β=۰.۱۹۱) و ایمن (β=-۰.۱۸۵) به طور معنادار ۳۵ درصد از واریانس متغیر تمایل به رفتارهای خودآسیب رسان را در شرکت کنندگان پیش بینی می کنند. مسئولان و دست اندرکاران کانون های اصلاح و تربیت، روانشناسان و مشاوران مشاغل در آموزشگاه ها و مراکز دولتی و خصوصی، مشاوران مراکز مشاوره دانش آموزی از جمله متخصصانی هستند که می توانند از یافته های احتمالی تحقیق حاضر استفاده کنند.

Keywords:

رفتارهای خودآسیب رسان , سبکهای دلبستگی , ناگویی خلقی , راهبردهای مقابله ای