در تنگنای تصمیم: بازخوانی تدابیر سیاستی و تحلیل شکاف­های حکمرانی آب در سطح محلی (مورد مطالعه: استان سمنان)

پژوهش حاضر با نگاهی موشکافانه به ساختارهای حکمرانی آب در سمنان، درصدد است تا با تحلیل شکاف ها، تعارض ها و ناهماهنگی های نهادی، تصویری روشن از وضعیت موجود ارائه دهد. ابتدا با بهره گیری از روش تحلیل مضمون، دیدگاه های حدود ۲۸ نفر از کشاورزان، مسئولان، صنعتگران و نهادهای مدنی دخیل در مدیریت منابع آب را تحلیل کرده و مهمترین شکافهای حکمرانی محلی آب به همراه راهکارهایی عملیاتی و بومی محور برای ارتقاء آن پیشنهاد داده است. در بخش کمی پژوهش نیز از روش های دیمتل فازی و پویایی شناسی سیستم برای بررسی روابط علت و معلولی و همچنین سناریوهای بهبود حکمرانی محلی آب؛ بهره گرفته شده است. نتایج نشان دهنده وجود هفت شکاف اساسی در حکمرانی آب شامل شکاف اداری؛ هدف؛ خط مشی؛ مالی؛ اطلاعاتی؛ پاسخگویی و ظرفیتی است. راهکارهای احصاء شده در سه محور تقویت حکمرانی آب چندسطحی؛ همیاری ذی نفعان در حکمرانی فراگیر آب و در نهایت، مدیریت مشارکت جویانه در منابع آب استان سمنان ارائه شده است. نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان می دهد از میان هفت شکاف شناسایی شده، شکافهای ظرفیت، پاسخگویی، مالی به عنوان علت و شکافهای اداری، خط مشی، اطلاعاتی و هدف به عنوان معلول طبقه بندی می شوند؛ قوی ترین شکاف ظرفیت و قوی ترین معلول شکاف هدف می باشد. در نهایت تحلیل پویایی شناسی سیستم بر روی سه سناریوی خوش بینانه (اجرای همه راهکارها و سیاست ها)؛ سناریوی بدبینانه (اجرای حداقل راهکارها و سیاست های که قابلیت اجرای محتمل تری دارند)؛ سناریوی میانه (اجرای نسبی راهکارها سیاست ها) نشان داد که اجرای راهکارهای پیشنهادی با کاهش شکاف های حکمرانی همراه است.

Keywords:

بحران آب , حکمرانی آب , شکاف های حکمرانی آب , حکمرانی فراگیر آب , یاریگری ذینفعان