نقش معماری در شکل گیری تصویر ذهنی از شهر تهران (مطالعه موردی مراکز خرید بزرگ و فضاهای عمومی)

تصویر ذهنی از شهر نقش های شناختی است که ساکنان و بازدیدکنندگان بر اساس تجربه مستقیم و غیر مستقیم از محیط شکل می دهند. این پژوهش با هدف تبیین نقش کالبد معماری در تشکیل و تحول این تصویر ذهنی در شهر تهران انجام شده است. معماری تهران به عنوان پایتخت ایران آمیزه ای از سبک های سنتی، مدرن و معاصر است که هرکدام به فراخور دوره تاریخی خود بر ادراک شهروندان اثر گذاشته اند. این مقاله با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و تحلیل محتوای متون به استخراج مولفه های کالبدی موثر (همچون برج های شاخص، بافت های تاریخی و محلات) و نیز تحلیل چگونگی بازنمایی این معماری در رسانه ها و ادبیات داستانی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که عناصر شاخص معماری همچون برج میلاد به عنوان یک نشانه کلان و بافت های تاریخی مانند بازار تهران به عنوان هسته های فرهنگی نقش تعیین کننده ای در خوانایی و هویت بخشی به تصویر ذهنی از تهران دارند. همچنین بازنمایی فضاهای معماری در رسانه ها، تجربه ای با واسطه ایجاد کرده و در شکل گیری تصویر پیشینی افراد از شهر موثر است. این تحقیق نتیجه می گیرد که حفاظت از نشانه های شاخص و مدیریت هوشمندانه بازنمایی معماری برای تقویت تصویر ذهنی مثبت و منسجم از تهران ضروری است.

Keywords:

تصویر ذهنی , معماری , تهران , بازنمایی معماری , نشانه های شهری , هویت مکانی