توسعه سریع شهرنشینی و اثرات زیست محیطی آن در کلان شهر تهران

شهر تهران به عنوان یکی از کلانشهرهای پرجمعیت خاورمیانه در دهه های اخیر شاهد توسعه سریع شهری و تغییرات عمیق در کاربری اراضی بوده است. این رشد شتابان فشار بی سابقه ای بر محیط زیست شهر وارد کرده و پیامدهای گسترده ای را به دنبال داشته است. یافته ها حاکی از آن است که گسترش کالبدی شهر و تبدیل اراضی طبیعی و گیاهی به سطوح ساخته شده، از ۹ درصد در سال ۱۳۵۲ به ۵۴ درصد در سال ۱۳۹۷ رسیده و پیش بینی می شود این رقم تا سال ۱۴۱۰ به ۶۲ درصد برسد که شدت بحران زیست محیطی را نشان می دهد. یکی از جدی ترین این پیامدها تشدید پدیده جزیره گرمایی شهری است؛ به گونه ای که بر اساس مطالعات تهران تحت سناریوی SSP-۸.۵ تا دهه ۲۰۵۰ افزایش دمای ۳.۴۳ درجه سانتی گرادی را تجربه خواهد کرد که سهم تغییرات آب و هوایی جهانی ۲.۹۳ درجه و سهم توسعه شهری ۰.۴۶ درجه است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه اسناد کتابخانه ای و مقالات معتبر به بررسی این اثرات و راهکارهای ممکن مانند توسعه زیرساخت های سبز و بام های خنک برای کاهش این پیامدها می پردازد.

Keywords:

شهرنشینی سریع , اثرات زیست محیطی , تهران , جزیره گرمایی شهری , تغییر کاربری اراضی , توسعه پایدار