الگویی راهبردی برای گذار به بانکداری اسلامی دیجیتال در ایران: مطالعه تطبیقی و تحلیل SWOT

تحول دیجیتال در نظام های مالی اسلامی فرصتی تعیین کننده برای ارتقای شفافیت، کارایی و توسعه خدمات مالی مطابق با اصول شریعت فراهم کرده است. با وجود رشد سریع فناوری های نوین در جهان اسلام، ایران همچنان فاقد یک چارچوب جامع برای هدایت فرآیند دیجیتالی سازی در بانکداری اسلامی است. این مقاله با طرح این پرسش که بانکداری اسلامی دیجیتال در ایران چه نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدی دارد و چگونه می توان بر اساس تجارب کشورهای موفق، راهبردهای بهینه ای برای آن تدوین نمود؛ به تحلیل وضعیت موجود می پردازد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی، مطالعه تطبیقی کشورهای پیشرو (مالزی، امارات، اندونزی، عربستان و بحرین) و تدوین راهبردها در قالب مدل های SWOT و TOWS است. یافته ها موید آن است که کشور ایران از ظرفیت های مهمی همچون زیرساخت های پرداخت الکترونیک، توان فنی و پشتوانه فقهی برخوردار است؛ اما با چالش هایی نظیر فقدان چارچوب یکپارچه نظارت شرعی دیجیتال، ضعف در حکمرانی داده و محدودیت تعاملات بین المللی روبه روست. بر اساس ترکیب نتایج، مجموعه ای از راهبردهای سیاستی ارائه شده است که می تواند مسیر توسعه بانکداری اسلامی دیجیتال در ایران را تسهیل نماید. این راهبردها شامل تقویت نظارت شرعی فناورانه، توسعه فین تک های اسلامی، اصلاح مقررات داده محور و استفاده از فناوری هایی چون بلاک چین و قراردادهای هوشمند در محصولات سازگار با شریعت می باشد.

Keywords:

بانکداری دیجیتال , تحول دیجیتال , بانکداری اسلامی , تحلیلSWOT , TOWS