فصل جدید زندگی بازنشستگی؛ روایت هایی از چالش ها، خاطرات، تجربه ها و تغییرات

بازنشستگی یکی از مهم ترین و پیچیده ترین گذارهای زندگی است که تاثیرات گسترده ای بر جنبه های روانی، اجتماعی، هویتی و سبک زندگی افراد دارد. در حالی که بیشتر مطالعات پیشین با رویکردهای آماری یا تحلیلی به این پدیده پرداخته اند، پژوهش حاضر با هدف بررسی روایت های زیسته بازنشستگان از چالش ها، خاطرات، تجربه ها و تغییرات این مرحله از زندگی از رویکرد کیفی و روش تحلیل روایت بهره گرفته است. این پژوهش از نظر روش شناسی از نوع کیفی و با رویکرد روایت پژوهی است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود. جامعه آماری پژوهش، بازنشستگان ساکن شهر اصفهان بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبه با ۶ مشارکت کننده تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده های به دست آمده با رویکرد کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که بازنشستگان تجربه هایی متنوع از این مرحله دارند؛ از احساس دوگانگی و سردرگمی تا رضایت و آزادی. چالش های مالی، کاهش روابط اجتماعی، بازتعریف نقش ها و ارزش ها، تغییر سبک زندگی و تلاش برای حفظ هویت فردی از مهم ترین مضامین روایت های آنان بود. همچنین بسیاری از مشارکت کنندگان به دنبال معنا، مشارکت اجتماعی و حفظ احساس مفید بودن در دوران بازنشستگی بودند. نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که بازنشستگی نه تنها یک تغییر ساختاری بلکه یک تحول معنایی و عاطفی عمیق است. شنیدن روایت های شخصی بازنشستگان می تواند به سیاست گذاری های موثرتر در زمینه سلامت روان، برنامه ریزی بازنشستگی و بهبود کیفیت زندگی سالمندی کمک کند.

Keywords:

احساسات و واکنش های روانی , بازتعریف نقش و معنای زندگی بازنشستگی , تجربه های زیسته و روایت ها , شرایط و عوامل اثرگذار بر بازنشستگی , گذار و تغییرات زندگی , هویت شغلی