آسیب شناسی و بررسی نقش کمال گرایی ناسازگار در شکل گیری و تداوم اختلال وسواس فکری و عملی در دانش آموزان

اختلال وسواس فکری و عملی (OCD) یکی از اختلالات روانی مزمن و پیچیده است که با افکار وسواسی و رفتارهای اجباری تکراری مشخص می شود و می تواند عملکرد تحصیلی و کیفیت زندگی دانش آموزان را به شدت مختل کند. در سال های اخیر کمال گرایی ناسازگار به عنوان یک عامل شناختی و شخصیتی مهم در ایجاد و تداوم علائم OCD مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. بر اساس مدل شش بعدی کمال گرایی فراست این نوع کمال گرایی شامل نگرانی مفرط از اشتباه، استانداردهای سختگیرانه و دیگر ابعاد مرتبط است که می تواند موجب تقویت رفتارهای وسواسی شود. این مقاله به بررسی دقیق نقش کمال گرایی ناسازگار در اختلال وسواس فکری و عملی در دانش آموزان می پردازد. یافته های مطالعات مختلف نشان می دهد که ابعاد مختلف کمال گرایی ناسازگار از جمله نگرانی از اشتباه و انتقادگری خود با شدت علائم OCD ارتباط مستقیم و معناداری دارند و به علاوه با بروز اختلالات همراه مانند اضطراب و افسردگی هم زمان هستند. در این میان عوامل خانوادگی و فرهنگی همچون فشارهای والدینی و انتظارات بالای اجتماعی نقش تسهیل کننده در تشدید کمال گرایی و اختلال وسواس ایفا می کنند. از سوی دیگر، مداخلات درمانی شناختی - رفتاری به ویژه تکنیک مواجهه و پیشگیری از پاسخ همراه با آموزش مهارت های تنظیم هیجان و تکنیک های ذهن آگاهی اثربخشی قابل توجهی در کاهش علائم OCD و کمال گرایی ناسازگار نشان داده اند، همچنین تاکید بر مشارکت خانواده و محیط مدرسه به عنوان زمینه های حمایتی بهبود فرآیند درمان را تسریع می کند. شناخت به موقع و مدیریت کمال گرایی ناسازگار در دانش آموزان به ویژه از طریق برنامه های پیشگیرانه در محیط های آموزشی و خانواده می تواند از شدت و مزمن شدن اختلال وسواس فکری و عملی جلوگیری کند.

Keywords:

آسیب شناسی , روانی , اختلالات روانی , کمال گرایی ناسازگار , وسواس , وسواس فکری و عملی , دانش آموز