تحلیل حقوقی چالشهای تاسیس و انحلال شرکتهای تجاری در نظام حقوقی ایران

به بررسی حقوق شرکتهای تجاری در ایران با تمرکز بر چالشهای تاسیس اداره و انحلال آنها با روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه قوانین موضوعه مانند قانون تجارت و لایحه اصلاحی و رویه قضایی به بررسی نظام حقوقی حاکم بر انحلال شرکتهای تجاری در ایران می پردازد. نتایج نشان می دهد که خلاهای قانونی در زمینه مسئولیت مدیران و انحلال شرکت ها به ویژه در شرکت های نوپا وجود دارد. این پژوهش به تحلیل نظام مند حقوق شرکتهای تجاری در ایران با تاکید بر سه محور اصلی: نخست بررسی تاریخی تحولات تقنینی از قانون تجارت ۱۳۱۱ تا لایحه اصلاحی ۱۳۴۷ و طرح های اخیر اصلاح قانون تجارت؛ دوم واکاوی چالش های عملی در زمینه تاسیس اداره و انحلال شرکت ها با مطالعه آرای قضایی دیوان عالی کشور و دادگاه های تجاری؛ سوم ارائه راهکارهای تقنینی و اجرایی مبتنی بر تطبیق با نظام های پیشرفته حقوقی (با تمرکز بر حقوق آلمان، فرانسه و سیستم کامنلا) اشاره دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق بررسی اسناد کتابخانه ای و مصاحبه با ۲۰ نفر از قضات و وکلای specialized در حوزه حقوق تجارت جمع آوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که مهمترین چالش های موجود شامل: (۱) عدم شفافیت در مسئولیت مدنی مدیران شرکت های دانش بنیان، (۲) تعارض مقررات انحلال با اصول بازار سرمایه و (۳) نقص در مکانیزم های نظارت بر شرکت های فراملی است. مقاله با ارائه الگوی پیشنهادی برای اصلاح مواد ۲۰، ۱۴۲ و ۲۰۴ قانون تجارت به همراه مکانیزم های اجرایی نوین به پایان می رسد. با مطالعه آرای قضایی، مطالعه تطبیقی با نظام های حقوقی پیشرفته، چالش های ساختاری موجود در قوانین فعلی و مهم ترین چالش های اجرایی در زمینه انحلال شرکت ها شناسایی و راهکارهای اصلاحی پیشنهاد شده است. یافته ها نشان می دهد که ابهامات موجود در مواد ۱۹۹ تا ۲۰۸ قانون تجارت، نیازمند بازنگری فوری است. قانون تجارت فعلی با وجود گذشت چندین دهه از تصویب نیازمند بازنگری اساسی به ویژه در زمینه های مسئولیت مدیران، حاکمیت شرکتی و انحلال شرکت هاست. پیشنهاد می شود سازوکارهای نظارتی با الهام از نظام های حقوقی پیشرفته تقویت گردد.

Keywords:

حقوق , تجارت , شرکتهای سهامی , مسئولیت مدنی , حقوق شرکتهای تجاری , مسئولیت مدیران , انحلال شرکت ها , قانون تجارت , ایران , اصلاحات تقنینی