بررسی جرایم ارزی از منظر حوزه جرم شناسی در ایران

در سال های اخیر نوسانات شدید در بازار ارز و بروز جرایم مرتبط با آن نگرانی های جدی را در ابعاد اقتصادی، حقوقی و اجتماعی کشور ایجاد کرده است. جرایم ارزی با اثرگذاری مستقیم بر ثبات اقتصادی و اعتماد عمومی، به مثابه یکی از مهم ترین چالش های حوزه اقتصاد مقاومتی و نظام کیفری محسوب می شوند. مساله اصلی تحقیق، فقدان درک دقیق از ماهیت، علل و پیامدهای این جرایم و ناکارآمدی سیاست های کیفری فعلی در پیشگیری و مقابله با آن هاست، به گونه ای که خلاهای قانونی، ضعف نظارت نهادهای مالی و نبود یک رویکرد تلفیقی پیشگیرانه باعث تشدید این پدیده گردیده است. علاوه بر این، ابهامات موجود درباره معنا و دامنه جرایم ارزی و نحوه قرارگیری آن ها در نظام جزایی ضرورت تبیین دقیق تر مفاهیم مرتبط را پیش می کشد. هدف از این پژوهش تحلیل علمی و روشمند بسترهای ارتکاب جرایم ارزی و تبیین راهکارهایی برای پیشگیری و کاهش آن هاست. در این راستا ضمن واکاوی خلاهای مطالعات پیشین، پژوهش سعی دارد با ارائه الگوهای رفتاری مجرمان و بررسی نقش نهادهای نظارتی و قضایی سیاست های کیفری را برای ارتقاء بازدارندگی و اصلاح ساختارهای نظارتی پیشنهاد دهد. روش تحقیق این پایان نامه کیفی و توصیفی-تحلیلی است. یافته های تحقیق نشان می دهد که مهم ترین عوامل موثر بر گسترش جرایم ارزی عبارتند از نوسانات ارزی، فساد اداری، خلاهای قانونی و ضعف سیاست های نظارتی و قضایی. همچنین تکیه صرف بر رویکرد کیفری سختگیرانه بدون اتخاذ راهبردهای پیشگیرانه ترکیبی، نه تنها بازدارندگی لازم را فراهم نکرده بلکه به بروز رفتارهای مجرمانه پیچیده تر نیز منجر شده است. از مهم ترین پیشنهادات پایان نامه می توان به بازنگری در سیاست های کلان اقتصادی، ارتقاء شفافیت در نظام بانکی، اصلاح ساختارهای نظارتی و قضایی و تقویت آموزش مداوم متعاملان ارزی اشاره کرد چرا که این اقدامات می تواند بستری برای کاهش انگیزه و فرصت ارتکاب جرایم ارزی فراهم آورد.

Keywords:

جرایم , ارزی , جرم شناسی , پیشگیری , قاچاق ارز , جعل ارز , اخلال در نظام ارزی