بررسی ابعاد حقوقی کار کودک در ایران در پرتو کنوانسیونهای بین المللی و تحلیل وظیفه دولت در پیشگیری و مقابله با کار کودک

پدیده کار کودک یکی از چالش های مهم اجتماعی و حقوقی در ایران و سایر کشورهای جهان است که همواره مورد توجه کنوانسیون های بین المللی و نظام های حقوقی قرار داشته است. در این مقاله به بررسی ابعاد حقوقی کار کودک در ایران در پرتو کنوانسیون های بین المللی پرداخته شده و وظایف دولت در پیشگیری و مقابله با این پدیده تحلیل شده است. نخست، به جایگاه کار کودک در قوانین داخلی ایران از جمله قانون کار و قانون حمایت از کودکان و نوجوانان پرداخته می شود و محدودیت های نظارتی و اجرایی این قوانین بررسی می گردد. سپس، اصول و اهداف اصلی کنوانسیون هایی همچون کنوانسیون حقوق کودک (CRC) کنوانسیون شماره ۱۳۸ و ۱۸۲ سازمان بین المللی کار (ILO) توضیح داده شده است و میزان تطبیق قوانین ایران با این استانداردهای جهانی تحلیل می شود. در بخش های بعدی دلایل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دخیل در کار کودک از جمله فقر، ضعف نظام آموزشی و نبود سازوکارهای حمایتی موثر بررسی شده و پیامدهای مخرب آن از منظر جسمی، روانی و اجتماعی بر کودکان و آینده جامعه مورد بحث قرار گرفته است، همچنین وظایف دولت از جمله تقویت نظارت بر کارگاه ها، حمایت مالی از خانواده های آسیب پذیر، تامین آموزش رایگان و با کیفیت، اصلاح قوانین داخلی و تعامل بیشتر با سازمان های بین المللی برای مقابله با کار کودک مورد توجه قرار گرفته است. در پایان راهکارهای عملی از جمله ایجاد پایگاه داده جامع، افزایش آگاهی عمومی، اصلاح ساختارهای قانونی و توسعه اقتصادی مناطق فقیر پیشنهاد شده است تا جامعه بتواند از این چالش حقوقی و اخلاقی عبور کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه پایدار و تضمین آینده کودکان تنها از طریق اقدامات هماهنگ و موثر در سطح ملی و بین المللی امکان پذیر است. دولت باید نقش کلیدی خود را در پیشگیری از کار کودک ایفا کرده و شرایط لازم برای برخورداری کودکان از حقوق اساسی و انسانی ایجاد کند.

Keywords:

کار کودک , حقوق کودک , کنوانسیون های بین المللی , قوانین ایران , وظایف دولت