مدیریت انرژی مبتنی بر ریسک انشعابات کوچک در واحدهای نفت، گاز و پتروشیمی پیوند راهکارهای فنی با هزینه های اقتصادی و زیست محیطی

انشعابات قطر کوچک در صنایع فرآیندی به دلیل هندسه خاص قطر محدود و حساسیت بالا به ارتعاشات، یکی از نقاط بحرانی و آسیب پذیر شبکه لوله کشی محسوب می شوند که شکست آنها اگرچه در ظاهر یک مسئله مکانیکی تلقی می شود اما پیامدهای چندبعدی در حوزه های انرژی اقتصادی و زیست محیطی به همراه دارد؛ به گونه ای که شواهد صنعتی نشان داده اند این شکست ها منجر به خاموشی های اضطراری، نشتی های هیدروکربنی، فلرینگ، گسترده افزایش مصرف انرژی در فرآیندهای راه اندازی مجدد (Restart Penalties) و تحمیل میلیون ها دلار خسارات مستقیم و غیرمستقیم (LPOC) شده اند. مهم ترین آثار این پدیده شامل اتلاف مواد اولیه، افزایش مصرف سوخت های کم بازده، انتشار آلاینده های ناشی از توقف و راه اندازی مجدد، کاهش بهره وری نیروی انسانی به دلیل تعمیرات اضطراری و نهایتا افت راندمان و افزایش هزینه های چرخه عمر تجهیزات است. در این چارچوب استانداردهای بین المللی همچون ۵۰۰۰۱ ISO سیستم مدیریت انرژی بر شناسایی و کنترل چنین انحرافات انرژی بر تاکید دارند، ۵۵۰۰۰ ISO مدیریت دارایی ها با نگاه چرخه عمر ارتباط شکست مکانیکی با هزینه های انرژی و نگهداری را برجسته می سازد و ۳۱۰۰۰ ISO (مدیریت ریسک) این رخدادها را در زمره ریسک های فنی با پیامد اقتصادی انرژی- طبقه بندی می کند؛ علاوه بر این کدهای فنی مانند ۵۷۰ API در حوزه بازرسی و ASME B۳۱.۳ در حوزه طراحی چارچوب های پایه را مشخص می کنند در حالی که دستورالعمل های تخصصی منتشرشده توسط Energy Institute (EI) و PRCI به طور مشخص بر شکست های ناشی از ارتعاش در انشعابات قطر کوچک و راهکارهای اصلاحی نظیر بازرسی هدفمند، تقویت مکانیکی و بازطراحی نقاط بحرانی تمرکز دارند، بنابراین تحلیل ریشه ای شکست ها و اجرای اقدامات اصلاحی نظیر بازطراحی هندسه، اتصالات، کنترل ارتعاشات و نصب ساپورت های تقویتی، نه تنها اقدامی مکانیکی بلکه یک استراتژی کلان برای کاهش اتلاف انرژی، بهبود شاخص های عملکرد انرژی (EnPIs) و ارتقای بهره وری پایدار در صنایع فرآیندی به شمار می آید.

Keywords:

انشعابات قطر کوچک , خستگی ناشی از ارتعاش , اتلاف انرژی , شاخص های عملکرد انرژی EnPI , ISO ۳۱۰۰۰ , ISO ۵۵۰۰۰ , ISO ۵۰۰۰۱