رتبه بندی روشهای بوزدایی از محیط آلوده به مرکاپتان مایع با کمک تکنیک تاپسیس

ورود مرکاپتان مایع به محیط زیست می تواند پیامدهای جدی و گسترده ای داشته باشد. این مواد که بیشتر به عنوان افزودنی های بودار کننده برای تشخیص نشت گاز طبیعی استفاده می شوند، به دلیل بوی تند و نامطبوع حتی در غلظت های پایین ppm قابل تشخیص هستند. با این حال در صورت نشت، مرکاپتان ها می توانند محیط زیست را به شدت آلوده کنند. این آلودگی علاوه بر تاثیرات منفی بر سلامت انسان مانند تحریک سیستم تنفسی، تحریک پوست و چشم، اثرات عصبی، خطر بیهوشی، می تواند زیستگاه های طبیعی و موجودات زنده را نیز تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف رتبه بندی روش های حذف مرکاپتان از محیط صورت گرفته است. داده های مورد نیاز برای این پژوهش با استفاده از نظرات کارشناسان و خبرگان جمع آوری گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل تعدادی از خبرگان شرکت گاز استان مرکزی در زمینه ایمنی، محیط زیست و انرژی و بهره برداری بودند. در این تحقیق، پس از شناسایی روش های مختلف حذف مرکاپتان از محیط، مزایا و معایب هر روش به طور مجزا مورد بررسی و آنالیز قرار گرفت. سپس این اطلاعات در اختیار خبرگان قرار داده شد تا این روش ها توسط ایشان بر اساس معیارهای کارایی، هزینه، اثرات زیست محیطی، قابلیت اجرا، ایمنی امتیازدهی شده و سپس با استفاده از تکنیک تاپسیس رتبه بندی گردند. نتایج به دست آمده نشان داد که به طور کلی روش های فیزیکی نظیر جذب توسط نانوالیاف، بنتونیت و کربن فعال در اولویت اول قرار دارند. پس از آن روش های شیمیایی مانند اکسیداسیون با ازن و پرمنگنات پتاسیم در رتبه دوم قرار گرفته و روش های بیولوژیکی مانند هوادهی در اولویت سوم قرار می گیرند. برای حذف مرکاپتان از خاک نفوذناپذیر، مشخص شد که روش جذب اولویت دارد. در خاک های با نفوذپذیری کم استفاده از روش های ترکیبی جذب و اکسیداسیون به عملکرد بهتری منجر می شود. در خاک های با نفوذپذیری زیاد روش های جذب به تنهایی کافی نبوده و باید از روش های دیگری نیز هم زمان استفاده نمود. برای حذف مرکاپتان از محیط های آبی مشخص شد که مواد جاذب آب گریز مانند نانوالیاف می تواند حجم زیادی از مرکاپتان را جذب کند.

Keywords:

حذف بو , شرکت گاز استان مرکزی , روش های حذف مرکاپتان , نشت مرکاپتان