توانمندسازی اجتماعی در سکونتگاههای غیر رسمی بر مبنای دارایی ها

یکی از زمینه های ناپایداری، شهری سکونتگاههای غیر رسمی، است که در ایران به عنوان نمادی از فقر شهری با سرعتی شتابان در حال شکل گیری است. این سکونتگاهها منظری آشفته و بینظم در شهر ایجاد کرده و لطمات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گسترده ای را بر کل شهر تحمیل کرده اند. نکته دارای اهمیت شناسایی راهکار اساسی خروج از این معضل است. این امر را نه می توان به حال خود رها نمود و نه می توان با برخورد مقطعی و گزینشی پاسخگوی آن شد. ضعف مدیریت شهری، برخوردهای غیرقانونی، ناکارآمدی سیاستهای کنونی از جمله موانع اصلی گام نهادن در مسیری شفاف است. رویکردهای متفاوتی در نظام برنامه ریزی در کشورهای مختلف در کاهش این مساله بکار گرفته شده است. گزارش توسعه جهانی توانمندسازی اقشار فقیر و سرمایه گذاری در داراییهای آنان را از اولویتهای اصلی در بهینه سازی زندگی ساکنین این بافتها مطرح کرده است. قرائن زیادی از رابطه ی میان توانمندسازی با تکیه بر داراییها و توسعه در سطح کلان اجتماعی حکایت دارد. هدف از این مطالعه ارائه الگوی فرآیند توانمندسازی ساکنین بر مبنای سرمایه اجتماعی و داراییها بوده است. در این مقاله سعی شده تا با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی توانمندیهای بالقوه و دارایی های اقشار فقیر با استفاده از مطالعات اسنادی پیرامون سکونتگاههای غیر رسمی تحلیل و راهکارهای دستیابی به آن ارائه شود. نتایج نشان داده سکونتگاههای غیر رسمی، حامل ظرفیتهای اجتماعی مشارکتی معینی هستند و توانمندسازی ساکنین از طریق داراییهای محلی به توسعه اثربخش در کالبد این بافتها نیز منتهی شده سرمایه اجتماعی با طیف گسترده ای از داراییهای نهفته در آن مولفهای تاثیرگذار بوده که در ابعاد عینی ناظر بر بالابردن سطح کیفیت زندگی عمومی شده است. تحقق این مهم مستلزم کاهش نابرابریها از طریق سرمایه گذاری در قابلیتها و داراییهای بالقوه اقشار فقیر و جلب اعتماد آنها توسط، آموزش، اشتغال زایی، دسترسی به مراقبتها و سرمایه های عمومی، خلق سازوکاری نهادی برای فراگیری و مشارکت ساکنین و ایجاد سازمانهای قوی توسط اقشار فقیر است.

Keywords:

سکونتگاههای غیر رسمی , توانمندسازی , داراییها , سرمایه اجتماعی