تعیین اهمیت عوامل موثر بر تورم مزمن در اقتصاد ایران با استفاده از روش بهترین بدترین خاکستری

تورم مزمن یکی از چالش های مهم اقتصادی است که تاثیر قابل توجهی بر رفاه اجتماعی و ثبات اقتصادی دارد. با توجه به ماهیت چندبعدی این پدیده، شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر تورم برای طراحی سیاست های هدفمند ضروری است. این پژوهش با هدف تعیین اهمیت نسبی عوامل موثر بر تورم مزمن، از روش تصمیم گیری چندمعیاره استفاده کرده است. برای این منظور، ابتدا با مرور ادبیات ژورنالی پس از سال ۲۰۲۰، ده ها مطالعه تجربی بررسی شد و مهم ترین عوامل شامل سیاست پولی و رشد نقدینگی، سیاست مالی و کسری بودجه دولت، انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز، قیمت انرژی و کالاهای اساسی، شوک های عرضه و اختلال زنجیره تامین، ساختار بازار کار و دستمزدها و کیفیت چارچوب های نهادی استخراج شدند. سپس با استفاده از یک روش MADM، وزن و رتبه هر عامل تعیین شد. نتایج نشان داد که ساختار بازار کار و دستمزدها با بیشترین وزن، مهم ترین عامل تورم مزمن است و پس از آن سیاست پولی و رشد نقدینگی و کیفیت چارچوب های نهادی قرار دارند. عواملی مانند نوسانات نرخ ارز، شوک های عرضه و قیمت انرژی نیز نقش قابل توجهی دارند، در حالی که انتظارات تورمی و سیاست مالی با وزن کمتر، در بلندمدت اثرگذاری مهمی بر تورم دارند. یافته ها نشان می دهد که کنترل تورم مزمن نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که بازار کار، سیاست پولی، نهادها، عرضه و انتظارات را به طور همزمان مدنظر قرار دهد. این مطالعه می تواند به سیاست گذاران کمک کند تا با اولویت بندی موثر عوامل، سیاست های مقابله با تورم مزمن را هدفمند و عملیاتی کنند.

Keywords:

تورم مزمن , تکنیک بهترین-بدترین , اقتصاد ایران