مدل سازی الگوی پدیده های هیدرولوژیکی در شرایط تغییراقلیم با استفاده از نظریه فراکتال و معیار آنتروپی

الگویابی و برآورد از میزان رواناب یک منطقه اهمیت به سزایی در مدیریت منابع آب دارد؛ زیرا جریان رودخانه یکی از عوامل مهم در چرخه هیدرولوژی می باشد که به عوامل گوناگونی همچون بارش بستگی دارد. در پژوهش حاضر از معیارهای آنتروپی و فراکتال جهت روندیابی رواناب حوضه دشت سیلاخور طی سال های ۱۴۰۰-۱۳۶۰ استفاده گردید. در گام نخست میزان آنتروپی برای بازه زمانی ۱۳۶۰-۱۴۰۰پارامتر رواناب تعیین گردید. سپس با میزان آنتروپی به دست آمده برای پارامتر بارش مقایسه گردید. در گام بعدی مقادیر شاخص هرست، یکی از سنجه های معیار فراکتال، برای پارامترهای بارش و رواناب به منظور بررسی محدوده پایداری و روندیابی محاسبه گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان دهنده آن است که آنتروپی رواناب دارای نوسانی می باشد که این نوسانات در متغیر بارش نیز مشاهده شده است. از سوی دیگر مقادیر شاخص هرست پارامترهای رواناب و بارش در محدوده پایداری قوی (۵/۰ تا ۱) قرار داشته و سری های زمانی دارای حافظه بلندمدت می باشند. نوسانات و بی نظمی های مشاهده شده در مقادیر آنتروپی رواناب، می تواند ناشی از تاثیر حداقلی بارش و تاثیر حداکثری دخالت عوامل انسانی و برداشت بی رویه باشد که این نوسانات می تواند بحران های آب را در پی داشته باشد.

Keywords:

آنتروپی , خودتشابهی , روندیابی , شاخص هرست , نوسانات