واکاوی مدیریت مالی در چارچوب بانکداری بدون ربا در عصر بانکداری نوین مطالعه موردی بانک سرمایه

تحولاتی که در دهه اخیر ساختار بانکداری ایران را تحت تاثیر قرار داده ضرورت بازنگری در شیوه های مدیریت مالی در چارچوب بانکداری بدون ربا را بیش از پیش برجسته ساخته است. در شرایطی که بانکداری نوین با ظهور فناوری های دیجیتال، خدمات غیر حضوری، تحلیل داده و معماری های هوشمند به سرعت در حال گسترش است، بانک ها ناگزیرند مدل های مالی مبتنی بر شریعت را با الزامات فناوری و استانداردهای نوین کارایی و ریسک تطبیق دهند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و با تمرکز بر بانک سرمایه تلاش می کند نحوه انطباق مدیریت مالی این بانک با اصول بانکداری بدون ربا و همچنین چالش ها و ظرفیت های آن را در فضای بانکداری دیجیتال بررسی کند. بر اساس داده های مستند، گزارش های مالی، آیین نامه های نظارتی و مصاحبه های محدود با متخصصان حوزه مالی اسلامی، نتایج نشان می دهد که ساختار درآمدی بانک سرمایه همچنان وابستگی قابل توجهی به قراردادهای مرسوم مشارکتی و مبادله ای دارد، اما فشارهای رقابتی و الزامات فناوری موجب شده سهم خدمات دیجیتال، مدیریت دارایی مبتنی بر داده و ابزارهای کنترل ریسک الگوریتمی به تدریج افزایش یابد. بررسی ها نشان می دهد که اجرای صحیح بانکداری بدون ربا در محیط دیجیتال مستلزم تقویت زیرساخت های نظارت شرعی، شفاف سازی جریان های مالی، بازطراحی قراردادهای هوشمند سازگار با فقه معاملات و ارتقای نظام مدیریت ریسک است. همچنین مشخص شد که ناهماهنگی های ساختاری میان مقررات بانکداری اسلامی و مدل های مالی مبتنی بر فناوری های جدید مانع اصلی توسعه بانکداری بدون ربا در بستر بانکداری نوین است. در جمع بندی تاکید می شود که بانک سرمایه برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در عصر دیجیتال باید تلفیقی از رویکرد فقهی، تحلیل داده و نوآوری مالی را در یک چارچوب یکپارچه مدیریت مالی دنبال کند.

Keywords:

بانکداری بدون ربا , مدیریت مالی اسلامی , بانکداری نوین , بانک سرمایه , تحول دیجیتال