حاکمیت شرعی مفهوم ارکان و کاربردهای آن در اندیشه سیاسی اسلامی

حاکمیت شرعی یکی از اصول بنیادین اندیشه سیاسی اسلامی است که نشان دهنده سیادت مطلق خداوند بر زمین و اهمیت اجرای قوانین الهی در اداره امور جامعه می باشد. این مفهوم تاکید دارد که قدرت انسانی صرفا ابزار اجرای اراده خداوند و نماینده شریعت است و باید در چارچوب احکام الهی عمل کند. جامعه اسلامی نقش فعال در حفظ حاکمیت شرعی دارد و موظف است حاکم را نصیحت، نظارت و در صورت تخطی بازخواست کند تا عدالت اجتماعی و سیاسی حفظ شود و از استبداد جلوگیری گردد. این مقاله ابتدا به تعریف حاکمیت شرعی و ارکان آن می پردازد سپس مبانی دینی و فکری آن را از منظر قرآن، سنت و نظرات فقهای بزرگ بررسی می کند و اهمیت مشورت و نصیحت در اجرای حکومت را تحلیل می کند. همچنین نمونه های تاریخی از دوران خلفای راشدین تا فقهای قرون وسطی ارائه شده و چالش ها و کاربردهای معاصر آن در کشورهای اسلامی مورد بحث قرار می گیرد. نتیجه گیری نشان می دهد که حاکمیت شرعی یک نظام عملی و زنده است که عدالت، ثبات اجتماعی و حقوق مردم را تضمین می کند و قابلیت انطباق با شرایط جامعه مدرن را دارد.

Keywords:

حاکمیت , شرعی , شریعت , عدالت , قدرت اسلامی , مشورت