فسادستیزی در بخش عمومی: ایران نقش فرهنگ سازمانی و آموزش اخلاق از منظر مدیریت منابع انسانی

فساد اداری یکی از مهم ترین چالش های ساختاری و فرهنگی نظام اداری ایران است که هزینه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی سنگینی به کشور تحمیل می کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی کتابخانه ای و با جستجوی نظام مند در پایگاه های Noormags، Civilica، Magiran، SID، Google Scholar، Web of Science، Scopus و گزارش های رسمی نهادهای نظارتی در بازه ۲۰۲۰-۲۰۲۵ نقش دو اهرم کلیدی مدیریت منابع انسانی یعنی فرهنگ سازمانی و آموزش اخلاق را در فسادستیزی بخش عمومی ایران بررسی کرد. پس از سه مرحله غربالگری دقیق، ۵۲ سند معتبر با نرم افزار ۲۰۲۴ MAXQDA تحلیل محتوای جهت دار شد. نتایج نشان داد فرهنگ قبیله ای و بازارمحور با فساد اداری رابطه مثبت و بسیار قوی و فرهنگ خلاقانه و سلسله مراتبی اصلاح شده رابطه منفی و معنادار دارد. آموزش اخلاق مداوم مبتنی بر سناریوهای واقعی و همراه با بازخورد عملیاتی ۲۲ تا ۳۵ درصد رفتارهای فسادزا را کاهش می دهد و این اثر در بستر فرهنگ خلاقانه تا ۲۰۱ برابر تقویت می شود. در نهایت، بسته یکپارچه HRM ضدفساد شامل تغییر هدفمند فرهنگ به سمت خلاقانه و آموزش اخلاق اجباری سالانه به عنوان پایدارترین و موثرترین راهبرد شناخته شد.

Keywords:

فساد اداری , فرهنگ سازمانی , آموزش اخلاق , مدیریت منابع انسانی , بخش عمومی ایران