کارکرد فضای سبز عمومی در پهنه حاشیه شهری-روستایی شهرستان محمودآباد: تحلیل DPSIR

فضای سبز عمومی به عنوان یکی از عناصر کلیدی توسعه پایدار شهری نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی، سلامت جسمی و روانی شهروندان و کاهش فشارهای زیست محیطی دارد. این مطالعه مروری با هدف شناسایی کارکردها، فشارها و فرصت های فضای سبز عمومی در پهنه های حاشیه شهری-روستایی شهرستان محمودآباد و ارائه راهکارهای مدیریتی از چارچوب Drivers, Pressures, State, Impact, Response (DPSIR) استفاده می کند. روش مطالعه شامل مرور سیستماتیک مقالات علمی، گزارش های سازمان های شهری و بانک های اطلاعاتی معتبر بین المللی و داخلی (Scopus, Web of Science, MDPI, Springer, Elsevier) و تحلیل داده ها بر اساس مولفه های DPSIR بوده است. یافته ها نشان داد که محرک های جمعیتی، اقتصادی و گردشگری فشارهای قابل توجهی بر فضای سبز وارد کرده اند و وضعیت پراکندگی، کیفیت و دسترسی این فضاها در مناطق حاشیه ای با مشکلاتی مانند کاهش پوشش گیاهی و دسترسی محدود مواجه است. تاثیرات ناشی از این وضعیت شامل اثرات زیست محیطی، اجتماعی و بهداشتی منفی است، در حالی که پاسخ های مدیریتی شامل برنامه ریزی شهری، ایجاد کمربندهای سبز، مدیریت مشارکتی و سیاست گذاری هدفمند می تواند اثرات مثبت را افزایش دهد. نتایج مطالعه تاکید می کند که چارچوب DPSIR ابزار موثری برای تحلیل سیستماتیک و طراحی راهکارهای مدیریتی است و بهره گیری از آن می تواند برنامه ریزی پایدار و ارتقای رفاه اجتماعی را در شهرستان محمودآباد بهبود بخشد. این مطالعه همچنین پیشنهاد هایی برای پژوهش های آتی در زمینه پایش و توسعه شاخص های کمی و کیفی فضای سبز ارائه می دهد.

Keywords:

فضای سبز عمومی , حاشیه شهری-روستایی , توسعه پایدار , DPSIR , محمودآباد