جامعه به مثابه آشغالدونی خوانشی روانکاوانه از داستان ساعدی بر اساس مدل سه گانه شخصیت فروید

غلامحسین ساعدی در بیشتر آثارش جامعه ای دچار انحطاط را ترسیم می کند که مردمان آن با معضلات فردی و اجتماعی متفاوتی دست به گریبان هستند. او در داستان بلند آشغالدونی نیز شخصیت هایی را به تصویر می کشد که درگیر ناهنجاری های فردی و اجتماعی نظیر شهوت رانی، آدم فروشی و پول پرستی هستند. جستار پیش رو بر آن است تا با رویکردی بینارشته ای شخصیت های داستان را بر اساس مدل سه گانه شخصیت، فروید که شخصیت هر فرد را به سه کارگزار نهاد، خود و فراخود تقسیم می کند، مورد بررسی قرار دهد و نشان دهد که چه ارتباطی بین غلبه هر کدام از این کارگزارها و ناهنجاری رفتاری موجود در شخصیت ها وجود دارد. از پس این تحلیل مشخص می شود که تمامی افراد موجود در داستان که نماینده طبقات و اقشار مختلف جامعه هستند همگی اصل لذت را سرلوحه کار خود قرار می دهند و تحت تاثیر کارگزار نهاد رفتار می کنند. این مطالعه نتیجه می گیرد که این چیرگی نهاد بر شخصیت هاست که فساد موجود در جامعه را به وجود آورده است و آن را به تعبیری به آشغالدونی تبدیل کرده است.

Keywords:

ساعدی , فروید , آشغالدونی , مدل سه گانه شخصیت , نهاد , خود , فراخود