بررسی تطبیقی مفهوم نیکی در شاهنامه و روانشناسی مثبت گرای مارتین سلیگمن

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی نگرش فردوسی به نیکی و بدی در شاهنامه و دیدگاه مارتین سلیگمن در روانشناسی امید و خوشبینی انجام شده است. شاهنامه نه تنها اثری حماسی بلکه مکتبی اخلاقی و انسان شناسانه است که بنیاد آن بر خرد، نیکی و پرهیز از بدی استوار است. فردوسی با توجه به سنت ایرانی و آموزه های اخلاقی نیکی را کنشی آگاهانه می داند که بازتاب آن به خود انسان بازمی گردد. از سوی دیگر، سلیگمن به عنوان بنیانگذار روانشناسی مثبت گرا با طرح مفهوم امید، خوشبینی واقع بینانه و یادگیری خوشبینی، بر نقش نگرش مثبت در سلامت روان و شکوفایی انسان تاکید دارد. در این پژوهش، با روش تطبیقی و تحلیلی، وجوه اشتراک و افتراق دو دیدگاه در سه محور بررسی می شود: (۱) مفهوم نیکی و بدی و نقش انسان در تعیین سرنوشت خود، (۲) تاثیر نگرش مثبت بر کنش اخلاقی و سعادت فردی، و (۳) پیوند میان خرد اخلاقی و امید به زندگی. نتیجه پژوهش نشان می دهد که فردوسی با تاکید بر نیکی و خرد، بنیانی را طرح کرده که در روانشناسی مثبت امروز نیز به گونه ای بازتولید شده است؛ بدین معنا که نیکی و خیر نه صرفا ارزش اخلاقی بلکه نیرویی روانی و معنوی است که موجب تاب آوری و بهزیستی انسان می شود.

Keywords:

فردوسی , نیکی و بدی , شاهنامه , مارتین سلیگمن , روانشناسی مثبت گرا , امید , خوشبینی