تحلیلی تطبیقی بر اصل بازگشت عمل در حکمت فردوسی و نظریه های کارما قانون جذب و انرژی ذهنی در روان شناسی معاصر

این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل تطبیقی مفهوم بازگشت «عمل» در اندیشه فردوسی، نظام فلسفی کارما و نظریات روانشناسی انرژی ذهنی انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که چگونه اندیشه بازگشت عمل، که در شاهنامه به صورت قانون طبیعی و اخلاقی رفتار بشر جلوه گر می شود با باورهای شرقی درباره کارما و دیدگاه های نوین روان شناختی درباره انرژی ذهن و قانون جذب هم پوشانی دارد. در روش پژوهش بر پایه تحلیل محتوای متون ادبی و فلسفی و رویکرد تطبیقی است ابتدا مفهوم بازگشت عمل شاهنامه از منظر اخلاق، سرنوشت و مسئولیت فردی بررسی شد. در بخش دوم اصول کارما و تطابق آن با دیدگاه فردوسی به ویژه در زمینه عدالت الهی و رابطه نیت با پیامد مورد مطالعه قرار گرفت. سپس با بهره گیری از نظریه های روانشناسی جدید درباره اثر تفکر و احساسات بر تجربه های انسانی، شباهت های مفهومی میان قانون جذب و اصل بازگشت عمل تحلیل گردید. نتایج نشان می دهد که در هر سه دیدگاه اندیشه و کردار انسان نیرویی بازگشت پذیر و درون ذات هستی است. فردوسی، همانند فلسفه کارما، انسان را مسئول پیامدهای اعمالش می داند و در عین حال بر عدالت طبیعی و الهی تاکید می کند. نظریات انرژی ذهنی نیز بازتابی علمی روان شناختی از همین اصل کهن اند. در نهایت، این سه رویکرد بیانگر یک حقیقت بنیادین اند؛ جهان و ذهن در پیوند زنده قرار دارند و هر نیتی که انسان می پرورد شکل دهنده بازتاب سرنوشت اوست.

Keywords:

فردوسی , بازگشت , عمل , کارما , انرژی ذهنی , اخلاق , قانون جذب